mihrap

mihmandar

Farsça mihmāndār مهماندار z "ev sahibi, konuk ağırlayan kimse" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça mihmān مهمان z "konuk, misafir" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *maētha-māna- "konut-kalan" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde maēthana "konut, ev" sözcüğünden türetilmiştir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde maēt- "konaklamak, kalmak" fiilinden türetilmiştir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 1106)

mihnet

Arapça mḥn kökünden gelen miḥna(t) محنة z "zorluk, zahmet, sınav" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maḥana محن z "sınadı, imtihan etti" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir. (NOT: Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice maḥneh מַחְנֶה z "İsrailoğullarının çölde kırk yıl çektiği çile" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

mihr

Arapça mhr kökünden gelen mehr veya mihr مهر z "nikâhta kadına ödenen para" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça mihr "ant, sözleşme, kontrat" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen mithrá sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Farsça sözcük Sanskritçe mitra मित्र z "arkadaş, müttefik; bir tanrı adı" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

mihrace

Farsça mihrāce مهراجه z "Hint prenslerine verilen unvan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Modern Hintçe aynı anlama gelen maharāca sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe maha "büyük" (NOT: Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *méǵh₂s (*méǵas) biçiminden evrilmiştir. ) ve Sanskritçe rāca "kral" sözcüklerinin bileşiğidir.

mihrak

Arapça ḥrḳ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *miḥrāḳ محراق z "yakma aracı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaraḳa حرق z "yaktı" fiilinin mifˁāl vezninde alet adııdır.

mihrap
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Nasırüddin Rabguzi, Kısasü'l-Enbiya, 1310]
kamuğ imāmlar mihrābda mum okıyurlar

Köken

Arapça ḥrb kökünden gelen miḥrāb محراب z "sunak, mabet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Habeşçe (Ge'ez) miḳrāb "sunak, tapınak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İbranice #ḳrb קרב z "adak sunmak" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için kurban maddesine bakınız.

Ek açıklama

İslam öncesi Güney Arabistan dillerinden Sabaca ve Qatabanca miḳrāb "mabet, sunak" biçimi kaydedilmiştir. Nihai anlamı "kurban yeri" olmalıdır.


20.08.2018
mihver

Arapça ḥwr kökünden gelen miḥwar مِحوَر z "döndürgeç, eksen, aks, makara ve tekerlek göbeği" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥāra حَارَ z "döndü, geri döndü" fiilinin mifˁal vezninde alet adııdır.

mika

Yeni Latince mica "pırıltılı tanecikler içeren bir mineral" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince mica "kırıntı, tane" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *smei̯g- "küçük" biçiminden evrilmiştir.

mikado

Japonca mikado "«yüce kapı», hükümdarlık makamı" sözcüğünden alıntıdır. Japonca sözcük Japonca mi "yüce, soylu" ve Japonca kadoz "kapı" sözcüklerinin bileşiğidir.

mikâp

Arapça kˁb kökünden gelen mukaˁˁab مكعّب z "zar şeklinde olan, matematikte sayının kübü" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaˁˁaba كعّب z "zar şekline getirdi, kübünü aldı" fiilinin mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır. Bu sözcük Arapça kaˁb كعبة z "aşık kemiği, oyun zarı" sözcüğünden türetilmiştir.

mikoloji

Fransızca mycologie "mantar hastalıkları uzmanlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca mýkēs μύκης z "mantar" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *mew-k- "vıcık, nemli, küf" kökünden evrilmiştir.