metropolit

metretul
metris

Arapça trs kökünden gelen matāris متارس z "siper, hendek, tabya" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça matars مترس z "siper" sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur. Bu sözcük Arapça turs ترس z "daire şeklinde kalkan, disk" sözcüğü ile eş kökenlidir.

metro

Fransızca métro sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca métropolitain sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük Fransızca chemin de fer métropolitain "şehir içi demiryolu" deyiminden türetilmiştir.

metronom

Fransızca métronome "«ölçü düzenleyen», müzikte tempo ölçüm cihazı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca métron μέτρον z "ölçü" ve Eski Yunanca nomós νομός z "yasa, kural, düzen" sözcüklerinin bileşiğidir.

metropol

Fransızca métropole "büyük ve merkezi şehir, başkent" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca mētrópolis μητρόπολις z "ana kent, bir koloniyi kuran kent" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca mētér μητέρ z "ana" (NOT: Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *méh₂tēr (*mā́tēr) biçiminden evrilmiştir. ) ve Eski Yunanca pólis πόλις z "kent" sözcüklerinin bileşiğidir.

metropolit
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Gazavat-ı Sultan Murad, 1451 yılından önce]
cümle papazların ve banların ve mitrepolid-i χāsların daˁvet eyledi [ Artin Hindoğlu, Hazine-i Lugat, 1831]
Metropolitain [Fr.]: mitrepolit

Köken

Yeni Yunanca mētropolítēs μητροπολίτης z "Ortodoks kilise hiyerarşisinde eyalet başkentinin piskoposu, sinod başkanı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca mētrópolis μητρόπολις z "anakent" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için metropol maddesine bakınız.


25.10.2017
metroseksüel

İngilizce metrosexual "eşcinsellere özgü stil ve cazibe anlayışına sahip kentli heteroseksüel erkek (1994)" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce metropolitan heterosexual deyiminden türetilmiştir.

metruk

Arapça trk kökünden gelen matrūk متروك z "bırakılmış, terk edilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça taraka ترك z "bıraktı" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mevali

Arapça wly kökünden gelen mawāli موالٍ z "koruyucular" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça mawlā "koruyucu, başkan, hoca" sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur.

mevaşi

Arapça mşy kökünden gelen mawāşī مَوَاشِى z "davarlar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça māşiyya(t) ماشية z "ayaklı mal, davar" sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur. Bu sözcük Arapça maşā مَشَا z "yürüdü" fiilinin tekilidir.

mevce

Arapça mwc kökünden gelen mawc موج z "dalga" sözcüğünden türetilmiştir.