mercek

merasim

Arapça rsm kökünden gelen marāsim مراسم z "formaliteler, törenler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rasm رَسَمَ z sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur.

meratip

Arapça rtb kökünden gelen marātib مراتب z "mertebeler, basamaklar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça martaba(t) مرتبة z sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur.

merbut

Arapça rbṭ kökünden gelen marbūṭ مربوط z "bağlı, raptedilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rabaṭa ربط z "bağladı, iliştirdi" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mercan

Arapça mrc kökünden gelen marcān مرجان z "bir deniz yaratığı, bundan elde edilen ziynet maddesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice margalīthā veya marganīthā מַר֯גַלִיתָא/ מַר֯גַלנִי z "inci" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Yunanca margaritēs μαργαρίτης z "inci" sözcüğü ile eş kökenlidir.

mercanköşk

Farsça marzangūş مرزنگوش z "kekiğe benzer bir ot, fare kulağı" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Farsça marzan مرزن z "fare" ve Farsça gūş گوش z "kulak" sözcüklerinin bileşiğidir. ) Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen marzangōş sözcüğünden evrilmiştir.

mercek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
mercek: [adese]

Köken

Türkiye Türkçesi mercimek sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için mercimek maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca lentille ve Arapça ˁadasa(t) (mercimek, mercek) sözcüklerine karşılık olarak türetilmiştir.


08.11.2013
merci

Arapça rcˁ kökünden gelen marciˁ مرجع z "geri dönülen yer, sığınak, yuva" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racaˁa رَجَعَ z "rücu etti, geri geldi" fiilinin mafˁil vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mercimek

Farsça marcumak مرجمك z "baklagillerden küçük taneli bitki, mercimek" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça mardumak مردمك z "göz bebeği, lens" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Farsça mardum "adam" sözcüğünden +ak2 ekiyle türetilmiştir.

merdane1

Farsça aynı anlama gelen wardana veya wardāne وردانه/وردنه z sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça wartanag "mil, şiş, eksen" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça wartan "dönmek, döndürmek" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir. Orta Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen varət- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *wert- biçiminden evrilmiştir.

merdane2

Farsça mardāne مردانه z "erkekçe, erkek gibi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça mard "erkek" sözcüğünden +āne ekiyle türetilmiştir.

merdiven

Farsça nardubān نردبان z "merdiven" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nard نرد z "tabla, tahta" sözcüğünden türetilmiştir.