mercan

merak

Arapça rḳḳ kökünden gelen maraḳḳ مرقّ/مراقّ z "karnın veya kulağın duyarlı kısmı, dalak" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük Arapça raḳḳa رقّ z "inceldi, acıdı" fiilinin mafˁal vezninde masdarıdır.

meram

Arapça rwm kökünden gelen marām مرام z "dilek, istek, arzu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāma رام z "diledi, arzuladı" fiilinin mafˁal vezninde masdarıdır.

merasim

Arapça rsm kökünden gelen marāsim مراسم z "formaliteler, törenler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rasm رَسَمَ z sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur.

meratip

Arapça rtb kökünden gelen marātib مراتب z "mertebeler, basamaklar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça martaba(t) مرتبة z sözcüğünün mafāˁil vezninde çoğuludur.

merbut

Arapça rbṭ kökünden gelen marbūṭ مربوط z "bağlı, raptedilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rabaṭa ربط z "bağladı, iliştirdi" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mercan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
corallium - Fa & Tr: marjand [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
luˁluˁ u marcān kamu uçdan uca

Köken

Arapça mrc kökünden gelen marcān مرجان z "bir deniz yaratığı, bundan elde edilen ziynet maddesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice margalīthā veya marganīthā מַר֯גַלִיתָא/ מַר֯גַלנִי z "inci" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Yunanca margaritēs μαργαρίτης z "inci" sözcüğü ile eş kökenlidir.

Bu maddeye gönderenler

margarin, margarit, mürver


10.02.2019
mercanköşk

Farsça marzangūş مرزنگوش z "kekiğe benzer bir ot, fare kulağı" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Farsça marzan مرزن z "fare" ve Farsça gūş گوش z "kulak" sözcüklerinin bileşiğidir. ) Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen marzangōş sözcüğünden evrilmiştir.

mercek

Türkiye Türkçesi mercimek sözcüğünden türetilmiştir.

merci

Arapça rcˁ kökünden gelen marciˁ مرجع z "geri dönülen yer, sığınak, yuva" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racaˁa رَجَعَ z "rücu etti, geri geldi" fiilinin mafˁil vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mercimek

Farsça marcumak مرجمك z "baklagillerden küçük taneli bitki, mercimek" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça mardumak مردمك z "göz bebeği, lens" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Farsça mardum "adam" sözcüğünden +ak2 ekiyle türetilmiştir.

merdane1

Farsça aynı anlama gelen wardana veya wardāne وردانه/وردنه z sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça wartanag "mil, şiş, eksen" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça wartan "dönmek, döndürmek" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir. Orta Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen varət- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *wert- biçiminden evrilmiştir.