menekşe

menajer

İngilizce manager "at terbiyecisi [esk.], yönetici, idareci" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce manage "at terbiye etmek [esk.], idare etmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca maneggio "at eğitme" sözcüğünden türetilmiştir.

mendebur

Arapça min ad-dabūr من الدبور z "«Batı rüzgârından»" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça dbr kökünden gelen dabūr دبور z "Batı rüzgârı" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça dabara دبر z "arkadan geldi" fiilinin faˁūl vezninde ismi mübalağasıdır.

menderes

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca maíandros μαίανδρος z "dolambaç, kıvrılarak akan su" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Maíandros "Büyük Menderes nehri" özel adından türetilmiştir.

mendil

Arapça mndl kökünden gelen mandil مندل z "peçete, peşkir" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen manṭiliyūn מנטליון z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen mantḗlion μαντδήλιον z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen mantēle veya mantellum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince manutergium "el bezi" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince manus "el" ve Latince tergere "silmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

mendirek

Orta Yunanca mandrákion μανδράκι z "«ağılcık», liman ağzına inşa edilen koruma suru" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca mándra μάνδρα z "ağıl, etrafı çevrili alan" sözcüğünün küçültme halidir.

menekşe
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
benefşe gül ü sūsen ü yāsemen [ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
beneuscé & menechscé [benevşe, menekşe]: maluagia

Köken

Farsça aynı anlama gelen banafşe بنفشه z sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen vanavşag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *vana-vaxşa- "orman otu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde vaxşaiti, vaxş- "yetişmek, bitmek (bitki)" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için vahşi maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapça banafşac/manafşac, Süryanice mənīşkā, Ermenice manişag մանիշակ biçimleri Farsçadan alınmıştır. /b/ > /m/ evriminin Farsçada mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Benzer sözcükler

benefşe, menevşe


14.11.2019
menem

Türkiye Türkçesi ne menend "ne gibi, neye benzer" deyiminden evrilmiştir.

menemen

Menemen "İzmir'e yakın bir kasaba" özel adından türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

menenjit

Fransızca méningite "beyin zarı enfeksiyonu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca méninks, mening- μένινξ, μενιγγ- z "zar, kılıf" sözcüğünden +itis ekiyle türetilmiştir.

menent

Farsça mānand مانند z "benzeyen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça māndan ماندن z "düşündürmek, benzemek" fiilinden +and ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde manah "akıl, düşünce, ruh" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-¹ "düşünmek" kökünden evrilmiştir.

meneviş

Farsça mīnā-vaş ميناوش z "emaye, parlak cila" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Farsça sözcük Farsça mīnā مينا z "boncuk, mine" ve Farsça vaş وش z "benzer, gibi" sözcüklerinin bileşiğidir.