mehter

mehaz

Arapça aχḏ kökünden gelen maˀχaḏ مأخذ z "bir şeyin alındığı yer, kaynak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aχaḏa أَخَذَ z "aldı, ahzetti" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mehdi

Arapça hdy kökünden gelen mahdi مَهْدٕ z "1. yol gösterilmiş olan, doğru yola giden, 2. İslam inancında kıyametten önce gelecek olan önder" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hadā هَدَا z "yol gösterdi, kılavuz oldu" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mehel

Arapça ḥll kökünden gelen maḥall "yer" sözcüğünden alıntıdır.

mehil

Arapça mhl kökünden gelen mahl مَهْل z "erteleme, mühlet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça mahala مَهَلَ z "erteledi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

mehtap

Farsça māhtāb veya mahtāb ماهتاب/مهتاب z "ay ışığı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça māh veya mah ماه/مه z "ay" ve Farsça tāb تاب z "kızma, ışık" sözcüklerinin bileşiğidir.

mehter
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"erkân, ekâbir" [ Borovkov ed., Orta Asya'da Bulunmuş ... Kuran Tefsiri, 1300 yılından önce]
"... hizmetkâr, paşa personeli" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
paşadan bir mehter-i enderūn [iç daire hizmetkârı] gelüp 'Buyurun tahte'l-fıtūra' [kahvaltıya] dedi. 'Hayır oğlum, bugün sāˁimim' [oruçluyum] deyü mehteri savdım. "... askeri bando" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
mehter: musicus bellicus (...) mehter başı (...) mehterχāne

Köken

Farsça mihtar مهتر z "en büyük, üstün, rical, ekâbir" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça mih veya mēh مه/ميه z "büyük" sözcüğünün kıyas halidir. Bu sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen magh- sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *méǵh₂s (*méǵas) biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için maksi+ maddesine bakınız.

Ek açıklama

Rical ve ekâbir tarafından istihdam edilen çalgı takımının adı olmuştur.

Benzer sözcükler

mehter marşı, mehteran, mehterhane


11.12.2015
mekân

Arapça kwn kökünden gelen makān مكان z "varoluş, var olunan yer, konum" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāna كون z "var idi" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mekanik

Fransızca mécanique "makinesel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen mēχanikós μηχανικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca mēχanē μηχανή z sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir.

mekanizma

Fransızca mécanisme "makina işleyişi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *mēχanismós μηχανισμός z biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca mēχanízō "aygıt kurmak" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir.

meke

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

mekik

Farsça makūk مكوك z "1. kayık, kano, 2. dokuma tezgâhının gidip gelen hareketli parçası" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça makōk "kayık" sözcüğünden evrilmiştir.