martı

marş

Fransızca marche "1. yürüyüş, yürüme, 2. yürü! (emir), 3. yürüyüş şarkısı, 4. otomobil yürütme mekanizması" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca marcher "yürümek, basmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Geç Latince marcare "ayaklarını sertçe yere basma" fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Germence bir sözcükten türetilmiştir.

marşandiz

Fransızca marchandise "ticari eşya, kargo" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca marchand "tüccar" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen mercans, mercant- sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince mercari "alıp satmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

marşpiye

Fransızca marchepied "ayak basma yeri, otomobilde kapı basamağı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca marche "bas" ve Fransızca pied "ayak" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen pes, ped- sözcüğünden evrilmiştir. )

mart

Yeni Yunanca Mártios μάρτιος z "Rumi takvimin birinci ayı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen Martius sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Mars "Roma savaş tanrısının adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Arkaik Latince maurs veya mavors "öldürgen" sözcüğünden evrilmiştir.

martaval

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

martı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Lugat-i Halimi, 1477]
χeşīnār [Fa.]: ... martī dédükleri kuşdur ki deŋizlerde çok olur [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
saka kuşı ve balıkçıl ve martı ve yelve ve yelkovan ve niçe bunun emsāli su kuşları

Köken

İtalyanca martin pescatore "balıkçıl kuşu" deyiminden alıntıdır. İtalyanca deyim Latince maritimus "denize ait, denizci" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için marina maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. martin, Almanca Martinus, Rusça martı "balıkçıl kuşu". Türkçede farklı bir kuş türünün adıdır.


18.09.2017
martin

Martini-Henry "İngiliz ordusunda 1871'den itibaren kullanılan tek atışlı piyade tüfeği" ticari markasından alıntıdır. Bu sözcük Friedrich von Martini "İsviçre asıllı mühendis ve sanayici (1822-1897)" özel adından türetilmiştir.

martini

İngilizce martini "sek vermutla yapılan bir kokteyl" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Martini & Rossi "bir vermut markası" ticari markasından türetilmiştir. Bu sözcük Alessandro Martini "İtalyan içki imalatçısı (1812-1905)" özel adından türetilmiştir.

maruf

Arapça ˁrf kökünden gelen maˁrūf معروف z "tanınmış, bilinen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁarafa عَرَفَ z "tanıdı, bildi" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

marul

Orta Yunanca marúlion veya marýlion μαρούλιον z "yaprakları salata olarak yenilen bir bitki, lactuca sativa" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Graecitatis sf. 1:880) Yunanca sözcük Latince amarula "acı ot, yaprakları salata olarak yenilen bir bitki, lactuca sativa" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince amarus "acı" sözcüğünün küçültme halidir.

maruz

Arapça ˁrḍ kökünden gelen maˁrūḍ معروض z "1. arz olunan, yoluna çıkan, sunulan, takdim edilen, 2. bir şeye veya etkiye açık olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁaraḍa عَرَضَ z "1. önüne çıktı, 2. talep etti, diledi" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.