mandalina

mancınık

Arapça mancanīḳ منجنيق z "bir savaş aracı, katapult" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen manganikā sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: al-Jawaliqi, Kitab al-Mu'arrab sf. 136, Fraenkel, Die Aram. Fremdwörter im Arabischen sf. 243) Bu sözcük Eski Yunanca mánganon μάγγανον z "1. sihir, büyü, iksir, 2. makaralar yardımıyla kurulan aldatma düzeneği" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir.

manda1

Farsça mānde مانده z "kalmış, bırakmış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça māndan, mān- ماندن, مان z "kalmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-² "kalmak" kökünden evrilmiştir.

manda2

Fransızca mandat "1. vekâlet verme, bir görevi emanet etme, 2. I. Dünya Savaşı ertesinde Milletler Cemiyeti bünyesinde oluşturulan bir yönetim biçimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince mandatum "görev, ema­net" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince mandare "«eline vermek», emanet etmek, tevdi etmek, ısmarlamak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür. Latince fiil Latince manus "el" ve Latince dare "vermek" sözcüklerinin bileşiğidir.

mandal1

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca mándalos μάνδαλος z "kapı ve pencere sürgüsü" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Akatça aynı anlama gelen mēdelu fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça edēlu "kilitlemek, sürgülemek" fiilinden türetilmiştir.

mandal2

Yeni Yunanca mantēla veya mantíla "sofra örtüsü" sözcüğünden alıntıdır.

mandalina
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
Çin portakalı: mandalin.

Köken

Fransızca mandarine "turunçgillerden Çin kökenli bir meyve" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca mandarin "Çin yönetici sınıfına mensup kişi" sözcüğünün dişilidir.

Daha fazla bilgi için mandarin maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Çin yönetici sınıfı üyelerinin giydiği safran rengi giysiden ötürü adlandırıldığı rivayet edilir. Güney Çin kökenli meyve Avrupa'da 1770 dolayında tanınmış ve 1805'ten itibaren yetiştirilmiştir.


27.11.2014
mandarin

Fransızca ve İngilizce mandarin "eski Çin'de bürokrat sınıfına mensup kişi, genel olarak seçkin yönetici" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Portekizce aynı anlama gelen mandarim sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe mantri मन्त्रिन् z "öğütçü, danışman, müsteşar" sözcüğünden alıntıdır. Sanskritçe sözcük Sanskritçe mantrá मन्त्र z "öğüt" sözcüğünden türetilmiştir.

mandepsi

Yeni Yunanca mándepse μάντεψε z "tahmin et" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Yeni Yunanca mandévō μαντεύω z "tahmin etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca manteúō μαντεύω z "kehanet etmek, fal bakmak" fiilinden evrilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca mántis μάντις z "kâhin, falcı" sözcüğünden türetilmiştir.

mandıra

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca mándra μάνδρα z "ağıl, hayvanların kapatıldığı yer" sözcüğünden alıntıdır.

mandolin

İtalyanca mandolino sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca mandola "eski bir çalgı" sözcüğünün küçültme halidir.

mandril

Fransızca ve İngilizce mandril "köpek başlı maymun" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.