makat

makam

Arapça ḳwm kökünden gelen maḳām مقام z "1. durma yeri, mevki, konak, konut, 2. müzikte dizinin son perdesi, melodik dizi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قَامَ z "durdu" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

makara

Arapça bkr kökünden gelen bakara(t) بكرة z "1. deve yavrusu, tosun, 2. makara" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça bakr بكر z "deve yavrusu, tosun" sözcüğü ile eş kökenlidir.

makarna

Yunanca makarónia μακαρόνια z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İtalyanca maccheroni "yuvarlak erişte" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca maccarone "[esk. maccherone] bir tür hamur işi, bademli kurabiye" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

makaron

Fransızca macaron "badem ve yumurta akından yapılan kurabiye" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen maccarone sözcüğünden alıntıdır.

makas

Arapça ḳṣṣ kökünden gelen miḳāṣṣ مقاص z "kırpma aleti, makas" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṣṣa قصّ z "kırptı" fiilinin mifˁāl vezninde alet adııdır.

makat
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"anüs" [ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
makˁad içinde olan uvacık kurdcağızlar "... üstüne oturulan minder" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
niçe çārkāb yasdıklar ve incü dikme maḳˁadlar ve İsfahan χalīçeleri

Köken

Arapça ḳˁd kökünden gelen maḳˁad مَقْعَد z "oturma yeri, oturak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaˁada قَعَدَ z "oturdu" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

Daha fazla bilgi için kaide maddesine bakınız.


30.07.2015
makber

Arapça ḳbr kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *maḳbar مقبر z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça maḳbara(t) مقبرة z "gömme yeri, mezar" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Arapça ḳabara قَبَرَ z "gömdü" fiilinden türetilmiştir.

makbul

Arapça ḳbl kökünden gelen maḳbūl مقبول z "kabul edilen, benimsenmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabila قبل z "kabul etti" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

makbuz

Arapça ḳbḍ kökünden gelen maḳbūḍ مقبوض z "tutulan, tutulmuş veya alınmış olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabaḍa قبض z "tuttu" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

makes

Arapça ˁks kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *maˁkas مَعْكَس z "yansıma, yansıma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁakasa عَكَسَ z "yansıdı" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

maket

Fransızca maquette sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca macchietta "küçük çizim, taslak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca macchia "leke, benek, küçük şey" sözcüğünün küçültme halidir. İtalyanca sözcük Latince macula "leke" sözcüğünden evrilmiştir.