mahlul

mahkeme

Arapça ḥkm kökünden gelen maḥkama(t) محكمة z "yargı eylemi veya yargı yeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥakama حَكَمَ z "yargıladı" fiilinin mafˁala(t) vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mahkûm

Arapça ḥkm kökünden gelen maḥkūm محكوم z "yargılanan, yargılanmış, birinin egemenliğinde olan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥakama حَكَمَ z "yargıladı" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mahlas

Arapça χlṣ kökünden gelen maχlaṣ مخلص z "1. kurtuluş yeri, sığınak, 2. şiirde takma ad, şiirin son beytinde şairin kendi adını anması" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalaṣa خلص z "kurtuldu" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mahlep

Arapça ḥlb kökünden gelen maḥlab محلب z "kiraza benzer bir meyve ve ağacı, prunus mahaleb" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥalab حلب z "süt" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

mahluk

Arapça χlḳ kökünden gelen maχlūḳ مخلوق z "yaratılmış olan, yaratık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χalaḳa خَلَقَ z "yarattı" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mahlul
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"boşalmış" [ Mühimme Defterleri, 1564]
Kalˁa-i mezbûrede anun gibi mahlûl gedük vâkıˁ oldukda hısâr-erenleri oğullarına virilmeyüp hâricden mütemevvil kimesnelere tevcîh olunduğı "...helal" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
mahlūl: Solutus, licitus, legitimatus [izin verilmiş, meşru] & usit. vacans, vacuus, locus possessore vacuus [boş, sahipsiz]

Köken

Arapça ḥll kökünden gelen maḥlūl محلول z "çözülmüş, çözük, (mec.) izinli" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥalla حلّ z "çözdü" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için hal2 maddesine bakınız.


23.03.2018
mahmude

Arapça ḥmd kökünden gelen maḥmūda(t) محمودة z "bir çiçek, convolvulus scammonia" sözcüğünden alıntıdır.

mahmur

Arapça χmr kökünden gelen maχmūr مخمور z "içkili, sarhoş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χamr خمر z "mayalanmış içki, şarap" sözcüğünün mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

mahmuz

Arapça hmz kökünden gelen mihmaz veya mihmāz مهمز/مهماز z "dürtme aracı, hayvanı dürtmek için çizmeye takılan sivri nesne" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hamaza همز z "dürttü, mahmuzladı" fiilinin mifˁal vezninde alet adııdır.

mahpes

Arapça ḥbs kökünden gelen maḥbas محبس z "hapishane" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥabasa "hapsetti" fiilinin mafˁal vezninde ismi zaman ve mekânıdır.

mahpus

Arapça ḥbs kökünden gelen maḥbūs محبوس z "hapsedilmiş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥabasa حبس z "hapsetti" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.