müstensih

müstehcen

Arapça hcn kökünden gelen mustahcan مستهجن z "çirkin sayılan, ayıp" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hacīn هجين z "melez, soysuz" sözcüğünün mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müstehlik

Arapça hlk kökünden gelen mustahlik مستهلك z "tüketen, helak eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça halaka هَلَكَ z "tükendi, yok oldu" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstehzi

Arapça hzA kökünden gelen mustahzī مستهزي z "alay eden, alaycı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hazaˀa هزا z "alay etti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstemleke

Arapça mlk kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *mustamlak مستملك z "mülk edinilmiş, devletleştirilmiş" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça yazılı örneği bulunmayan *istimlāk إستملاك z "mülk edinme, devletleştirme" sözcüğünün mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müstenit

Arapça snd kökünden gelen mustanid مستند z "istinat eden, dayanan, dayanıklı, kararlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sanada سند z "dayandı" fiilinin muftaˁil vezninde (VIII) etken fiil sıfatııdır.

müstensih
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
müstensıχ: Yazılmış bir şeyin suretini çıkaran, beyaz eden, kopyacı.

Köken

Arapça nsχ kökünden gelen mustansiχ مستنسخ z "istinsah eden, nüsha çıkaran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasaχa نسخ z "kopyaladı, temize çekti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için istinsah maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapçada yaygın sözcük nāsiχ olup, Osmanlıca kaynaklarda mustansiχ biçimine 20. yy'dan önce pek rastlanmaz.


22.09.2014
müsterih

Arapça rwḥ kökünden gelen mustarīḥ مستريح z "dinlenen, dinç, ferah, asude" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāḥa راح z "soluk aldı, dindi" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstesna

Arapça s̠ny kökünden gelen mustaṯnā مستثنا z "sıradan olmayan, ayrıcalıklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯanā ثنا z "çift koştu, ikiledi, katladı" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müsteşar

Arapça şwr kökünden gelen mustaşār مستشار z "istişare edilen kimse, danışman" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şāra سَارَ z "gösterdi" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müsteşrik

Arapça şrḳ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *mustaşriḳ مستشرق z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şarḳ شرق z "doğu" sözcüğünün mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstevli

Arapça wly kökünden gelen mustawli مستولٍ z "istila eden, tahakküm altına alan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça walā وَلَا z "başında durdu, yönetti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.