müstehzi

müstefit

Arapça fyd kökünden gelen mustafīd مستفيد z "yararlanan, fayda gören" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça fāda فَادَ z "yararlandı" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstefreşe

Arapça frş kökünden gelen mustafraş مستفرش z "bir erkeğin istifraş hakkına sahip olduğu kadın, cariye" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça astifraşa إستفرش z "1. döşek yaydı, 2. bir kadını nikâhlı veya nikâhsız yatağa aldı" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır. Bu sözcük Arapça faraşa فرش z "yaydı, serdi" fiilinin (X) fiilidir.

müstehak

Arapça ḥḳḳ kökünden gelen mustaḥaḳḳ مستحَقّ z "hak edilen" veya Arapça ḥḳḳ kökünden gelen mustaḥiḳḳ مستحِقّ z "hak eden" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ḥaḳḳa حَقّ z "hak idi" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstehcen

Arapça hcn kökünden gelen mustahcan مستهجن z "çirkin sayılan, ayıp" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hacīn هجين z "melez, soysuz" sözcüğünün mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müstehlik

Arapça hlk kökünden gelen mustahlik مستهلك z "tüketen, helak eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça halaka هَلَكَ z "tükendi, yok oldu" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstehzi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ali Bey terc., Kitab-ı Mukaddes, 1665]
mürâʾîler ile ve müstehzîler ile üzerime dişlerini kıcırdatdılar [ Meninski, Thesaurus, 1680]
müstehzī: Irridens seu irrisor [alay eden]

Köken

Arapça hzA kökünden gelen mustahzī مستهزي z "alay eden, alaycı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça hazaˀa هزا z "alay etti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için istihza maddesine bakınız.


18.02.2018
müstemleke

Arapça mlk kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *mustamlak مستملك z "mülk edinilmiş, devletleştirilmiş" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça yazılı örneği bulunmayan *istimlāk إستملاك z "mülk edinme, devletleştirme" sözcüğünün mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müstenit

Arapça snd kökünden gelen mustanid مستند z "istinat eden, dayanan, dayanıklı, kararlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sanada سند z "dayandı" fiilinin muftaˁil vezninde (VIII) etken fiil sıfatııdır.

müstensih

Arapça nsχ kökünden gelen mustansiχ مستنسخ z "istinsah eden, nüsha çıkaran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasaχa نسخ z "kopyaladı, temize çekti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müsterih

Arapça rwḥ kökünden gelen mustarīḥ مستريح z "dinlenen, dinç, ferah, asude" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāḥa راح z "soluk aldı, dindi" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstesna

Arapça s̠ny kökünden gelen mustaṯnā مستثنا z "sıradan olmayan, ayrıcalıklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯanā ثنا z "çift koştu, ikiledi, katladı" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.