müsteşrik

müstenit

Arapça snd kökünden gelen mustanid مستند z "istinat eden, dayanan, dayanıklı, kararlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sanada سند z "dayandı" fiilinin muftaˁil vezninde (VIII) etken fiil sıfatııdır.

müstensih

Arapça nsχ kökünden gelen mustansiχ مستنسخ z "istinsah eden, nüsha çıkaran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nasaχa نسخ z "kopyaladı, temize çekti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müsterih

Arapça rwḥ kökünden gelen mustarīḥ مستريح z "dinlenen, dinç, ferah, asude" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāḥa راح z "soluk aldı, dindi" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstesna

Arapça s̠ny kökünden gelen mustaṯnā مستثنا z "sıradan olmayan, ayrıcalıklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯanā ثنا z "çift koştu, ikiledi, katladı" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müsteşar

Arapça şwr kökünden gelen mustaşār مستشار z "istişare edilen kimse, danışman" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şāra سَارَ z "gösterdi" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müsteşrik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Orientaliste [Fr.]: müteşerrik, müsteşrik.

Köken

Arapça şrḳ kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *mustaşriḳ مستشرق z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şarḳ شرق z "doğu" sözcüğünün mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için şark maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca orientaliste karşılığı olarak Arapça kökten türetilmiş Yeni-Osmanlıca kelimedir.


22.09.2014
müstevli

Arapça wly kökünden gelen mustawli مستولٍ z "istila eden, tahakküm altına alan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça walā وَلَا z "başında durdu, yönetti" fiilinin mustafˁil vezninde (X) etken fiil sıfatııdır.

müstezat

Arapça zyd kökünden gelen mustazād مستزاد z "1. ziyade edilmiş, artırılmış, 2. her mısraına bir ayak eklenerek dolgu yapılmış şiir" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāda زاد z "arttı, çoğaldı" fiilinin mustafˁal vezninde (X) edilgen fiil sıfatııdır.

müsvedde

Arapça swd kökünden gelen musawwada(t) مُسَوَّدة z "karalanmış şey, taslak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aswad أسود z "kara" sözcüğünün mufaˁˁala(t) vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.

müşabih

Arapça şbh kökünden gelen muşābih مشابِه z "benzeyen, benzer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şabiha شَبِهَ z "benzedi" fiilinin mufāˁil vezninde (III) etken fiil sıfatııdır.

müşahede

Arapça şhd kökünden gelen muşāhada(t) مشاهدة z "gözüyle görme, tanık olma, gözden geçirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şahida شَهِدَ z "tanık oldu" fiilinin mufāˁala(t) vezninde (III) masdarıdır.