müdevver

müddei

Arapça dˁw kökünden gelen muddaˁi مدَّعٍ z "iddia eden, davacı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daˁā دَاعَ z "dava etti, çağırdı" fiilinin muftaˁil vezninde (VIII) etken fiil sıfatııdır.

müddet

Arapça mdd kökünden gelen mudda(t) مدّة z "zaman veya mekânda uzunluk, süre" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça madda مَدَّ z "uzadı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

müdebbir

Arapça dbr kökünden gelen mudabbir مدبّر z "ardını düşünen, tedbir eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dabbara دَبَّرَ z "arkasını düşündü, planladı" fiilinin mufaˁˁil vezninde (II) etken fiil sıfatııdır.

müdellel

Arapça dll kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *mudallal مدلّل z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dalīl دليل z "delil" sözcüğünün mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.

müderris

Arapça drs kökünden gelen mudarris مدرّس z "tedris eden, hoca" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça darasa دَرَسَ z "öğrendi, ders gördü" fiilinin mufaˁˁil vezninde (II) etken fiil sıfatııdır.

müdevver
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"daire şeklinde olan" [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
hem müdevver hem mücevvef hem ṭolu [hem (kubbe gibi) yuvarlak, içi hem boş hem dolu] Yeni Osmanlıca: "... devreden" [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
müdevver: 1. Yuvarlak. 2. Göçerilmiş.

Köken

Arapça dwr kökünden gelen mudawwar مدوّر z "daire veya top şeklinde olan, yuvarlak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāra دار z "döndü" fiilinin mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için devir maddesine bakınız.

Ek açıklama

"Devr eden" anlamında bürokratik kullanımı 20. yy'dan önce görülmez.


28.04.2015
müdrik

Arapça drk kökünden gelen mudrik مدرك z "idrak eden, kavrayan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça daraka درك z "hedefe veya sona ulaştı" fiilinin mufˁil vezninde (IV) etken fiil sıfatııdır.

müdür

Arapça dwr kökünden gelen mudīr مدير z "çeviren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça dāra دار z "çevirdi" fiilinin mufˁil vezninde (IV) etken fiil sıfatııdır.

müebbet

Arapça Abd kökünden gelen muˀabbad مؤبّد z "kalıcılaşmış, kalıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça abada أَبَدَ z "kaldı" fiilinin mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.

müeccel

Arapça Acl kökünden gelen muˀaccal مؤجل z "tecil edilmiş, ertelenen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça acila أجل z "bekledi" fiilinin mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.

müeddep

Arapça Adb kökünden gelen muˀaddab مؤدّب z "terbiyeli, edepli" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça adab أدب z "görgü, terbiye" sözcüğünün mufaˁˁal vezninde (II) edilgen fiil sıfatııdır.