lobut

lizozom

Fransızca ve İngilizce lysosome "sitoplazmik bir organel" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1955 DeDuve et. al., Amer. biyolog.) Fransızca sözcük Eski Yunanca lúsis λύσις z "çözme" ve Eski Yunanca sôma σῶµα z "gövde" sözcüklerinin bileşiğidir.

lizöz

Fransızca liseuse "gece sehpası; gece okuma ışığı; kadınların giydiği hafif gece hırkası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca lire, lis- "okumak" fiilinden +os° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen legere fiilinden evrilmiştir.

lobelya

Yeni Latince lobelia "bir çiçek cinsi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Matthias de Lobel "Alman botanikçi (1538-1616)" özel adından türetilmiştir.

lobi

İngilizce lobby "1. koridor, sofa, tiyatro ve mecliste bekleme odası, 2. parlamento üyelerini lobide ikna etme faaliyeti, bu işi profesyonel olarak yapan grup" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Geç Latince lobium veya lobia "revak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *laubja "çatı, barınak" biçiminden alıntıdır.

lobotomi

İngilizce lobotomy "beynin iki lobunu ayırmak suretiyle yapılan bir ameliyat" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce lobe ve Eski Yunanca tómos τόμος z sözcüklerinin bileşiğidir.

lobut
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
herkes ālet-i silāhıyle ve nebūt ve zerdestesiyle kimi uci yanmış köseği oduŋuyle [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
lobut: nebūt [zebanzedi]. Kalın kısa oyun sopası. Ebū lobūt: Sopa salan gibi lakap. [ Cumhuriyet - gazete, 1930]
Bekçilere lastik löbut [cop] verilmesi teklifi kabul edilmiştir.

Köken

Arapça nbṭ kökünden gelen nabūt نبّوت z "kalın dal, tokmak, cop" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nabata نَبَتَ z "(bitki) bitti, büyüdü" fiilinin faˁūl vezninde ismi mübalağasıdır.

Daha fazla bilgi için nebat maddesine bakınız.

Ek açıklama

Önseste /l/ > /n/ değişiminin tatmin edici açıklaması yoktur.

Benzer sözcükler

nebbut

Bu maddeye gönderenler

abullabut


23.02.2018
lobya

Arapça ve Farsça lūbiyā لوبيا z "fasulye" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice lūbī veya lūbiyā ל‎ו‎ב‎י‎א‎/ܠܘܒܝܣ z "Mısır'a özgü bir tür fasulye, lablab" sözcüğü ile eş kökenlidir.

loca

Fransızca loge "1. hücre, barınak, 2. esnaf ve mason derneklerinin toplantı yeri, 3. tiyatroda özel bölme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *laubja- "barınak" biçiminden alıntıdır.

lodos

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca notiós νοτιός z "güneye ait, güney rüzgârı, yağmur getiren" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca nótos νότος z "güney" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca notéō νοτέω z "ıslamak, yağmur yağmak" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Frisk, Griechisches Etym. Wörterb. sf. 324-325.)

+log

Fransızca ve İngilizce +logue "[bileşik adlarda] 1. söz, söylem, 2. söz söyleyen, uzman" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca lógos λόγος z "söz, anlatı, mantık, oran" sözcüğünden alıntıdır.

log

İngilizce log "1. kütük (tomruk), 2. özellikle gemilerde seyir defteri, olay kayıt kütüğü" sözcüğünden alıntıdır.