literatür

lisans

Fransızca licence "1. icazet, serbestlik, özel olarak tanınmış hak, 2. ruhsat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen licentia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince licere, licit- "caiz olmak, yasak olmamak" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

lise

Fransızca lycée "üniversite hazırlık okulu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince Lyceum "Atina'da Aristoteles'in kurduğu okul" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca Lýkeion λύκειον z "1. Atina'da Apollon Lykeios tapınağına bağlı olan bir koruluk, 2. Aristoteles'in MÖ 336'da burada kurduğu okul" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca Lýkeios λύκειος z "“kurtların efendisi”, tanrı Apollon'un bir lakabı" sözcüğünün nötrüdür. Bu sözcük Eski Yunanca lýkos λύκος z "kurt" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

liste

Fransızca liste "1. bordür, şerit, 2. şerit halinde yazılı dizi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *līstōn "şerit, kenar" biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *lei̯zd- biçiminden evrilmiştir.

lit(o)+

Fransızca ve İngilizce litho+ "[bileşik adlarda] taş" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca líthos λίθος z "taş" sözcüğünden alıntıdır.

literal

İngilizce literal "1. harflere ilişkin, 2. harfî, sözcük anlamını gözeten" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince litteralis "harfe veya yazıya ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince littera "harf, yazı" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

literatür
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cehennemlik, 1923]
Fransız ‘literatür’üne giren şeyin bizde lafı edilmesi neden ayıp olsun?

Köken

Fransızca littérature "1. edebiyat, 2. bir konuyla ilgili yazılı kaynakların tümü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince litteratura "yazı ilmi, yazılı malzeme" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince littera "harf, yazı" sözcüğünden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Latince sözcük Eski Yunanca grammatikē "yazı ilmi" (< grámma "yazı") çevirisidir. ▪ Ernout & Meillet, Dict. etym. de la langue latine sf. 647.

Benzer sözcükler

literer

Bu maddeye gönderenler

aliterasyon, literal, transliterasyon


30.04.2015
litmus

İngilizce litmus "mantardan elde edilen bir tür boya" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Norsça (Vikingce) litmosi "damla mantarı" sözcüğünden alıntıdır.

litografi

Fransızca lithographie "taş baskı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Lithographie sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1796 Alois Senefelder, Alm. matbaacı.)

litosfer

Fransızca lithosphère "yerkabuğu, taş küre" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1907 Fr.)

litre

Fransızca litre "hacim ölçü birimi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1793 Fr.) Fransızca sözcük Fransızca litron "eski bir hacim ölçüsü" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca litra λιτρα z "Sicilya ve Güney İtalya kentlerine has bir ağırlık ve para birimi" sözcüğünden türetilmiştir.

litürji

Fransızca liturgie "1. ayin, tören, 2. ayin müziği" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca leiturgía λειτουργεία z "kamu görevi, resmi tören" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca lēiton λήιτον z "kamusal alan, tapınak" (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca laós λαός z "halk, kamu" sözcüğünden türetilmiştir. ) ve Eski Yunanca ergos "çalışan" sözcüklerinin bileşiğidir.