kurcala|mak

kuran

Arapça ḳrA kökünden gelen ḳurˀān قرءان z "İslamın kutsal kitabı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Süryanice ḳeryānā ܩܪܝܰܢܐ z "1. kıraat, 2. (Hıristiyanlarda) kilisede belli günlerde okunacak ilahi ve duaları içeren kitap, kıraat kitabı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice ḳaryā veya ḳaryāyah קַריָיה z "(Yahudilerde) kutsal kitap, veya kutsal kitabın bir ayeti" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Aramice/Süryanice ḳərā "1. çağırma, seslenme, 2. okuma, özellikle kutsal kitap okuma" sözcüğünden türetilmiştir.

kurander

Fransızca courant d'air "hava akımı" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca courant "koşan şey, akım" (NOT: Bu sözcük Fransızca courir "koşmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Fransızca fiil Latince currere, curs- "koşmak" fiilinden evrilmiştir. ) ve Latince air "hava" sözcüklerinin bileşiğidir.

kurb

Arapça ḳrb kökünden gelen ḳurb قرب z "yakın olma, yakınlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳariba قرب z "yakın idi, yaklaştı, yanaştı" fiilinin fuˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice ḳrēb קרב z "yakın olma, yaklaşma, ittifak etme" fiili ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice fiil Akatça aynı anlama gelen ḳerēbu fiili ile eş kökenlidir. )

kurbağa

Oğuzca kurbaka "kurbağa" sözcüğünden evrilmiştir. Oğuzca sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen baka sözcüğünden türetilmiştir.

kurban

Arapça ḳrb kökünden gelen ḳurbān قربان z "tanrıya sunulan adak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ḳrb kökünden gelen ḳūrbānā קוּרְבָּנָא z "adak, sunu, hediye" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen ḳarbān קׇרְבָּן z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük İbranice ḳarab קרב z "1. yakın olmak, yaklaşmak, 2. adak ve armağan sunmak" fiilinden türetilmiştir.

kurcala|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

kurdamak [ Hızır Paşa, Müntehab-ı Şifa, 1400 yılından önce]
ve dişi katı kurdamakdan sakınmak gerek Türkiye Türkçesi: kurcamak [ Merkez Efendizâde, Bâbûsu'l-Vâsıt, 1555]
iḳlā [Ar.]: ... ve taˁāmı tağanda kurcamak. Türkiye Türkçesi: kurdalamak [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
giceyle damım kurdalayup bir yanından delüp avret ve oğlan çıkarmışlar

Köken

kırç veya kırt "kaşıma ve kazıma sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kırt maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

kurdalamak


28.05.2015
kurdele

İtalyanca cordella "şeritçik" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca corda "ip, şerit" sözcüğünün küçültme halidir.

kurdeşen

Türkiye Türkçesi kurd eşeni "«kurtçuk kaşıntısı», ciltte kaşıntılı kızarıklıklarla oluşan rahatsızlık«" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi eş- "kaşımak, kazımak" fiilinden türetilmiştir.

kurgan

Eski Türkçe korıġan "hisar, kale" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe korı- "korumak" fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

kurgu

Türkiye Türkçesi kur- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

kurmay

Yeni Türkçe kur "divan, heyet" sözcüğünden türetilmiştir.