kur|mak

kupa

Yunanca kúpa κούπα z "büyük kadeh" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Fransızca coupe "büyük kadeh, iskambilde bir renk" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Latince cupa veya cuppa "küp, büyük kadeh" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Aramice/Süryanice gubbā "küp" sözcüğü ile eş kökenlidir.

kupez

Yunanca gúpes γούπες z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca gúpa veya gópa γούπα z "sparidae ailesinden bir balık, boops" sözcüğünden alıntıdır.

kuple

Fransızca couplet "çift olan her şey, iki mısradan oluşan beyit" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca couple "çift, koşuk" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince copula "bağ, bağlantı, koşma" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *co-apula biçiminden türetilmiştir. (Kaynak: Ernout & Meillet, Dict. etym. de la langue latine sf. 141) Latince biçim Latince apiō, apt- "bağlamak, iliştirmek" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kupon

Fransızca coupon "kesilen şey" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca couper "kesmek" fiilinden +on ekiyle türetilmiştir.

kupür

Fransızca coupure "kesim, kesme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca couper "kesmek" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.

kur|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Maniheist metinler, 900 yılından önce]
yasın kurdı [yayını gerdi] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
er yā ḳurdı [[adam yayı gerdi]], χān çuvāç ḳurdı [[han otağ kurdu]], er eligi kuruldı [[adamın eli kasıldı veya sıkıştı]]

Köken

Eski Türkçe kur- "germek" fiilinden evrilmiştir.

Ek açıklama

Karş. Eski Türkçe kurı "batı, güneşin çekilme yönü" (Or). • Kurığ "kuru" olasılıkla "büzülmüş, kavrulmuş" anlamındandır. Kur (kuşak, kemer) "büzgü" demektir. Kurığsak "kursak" ve kurığşın "kurşun" sözcüklerinin aynı kökten türevler olması mümkündür.

Benzer sözcükler

kurdurmak, kurmaca, kurmalı, kurucu, kurulmak, kuruluş

Bu maddeye gönderenler

kural, kuram, kurgu, kursak, kuru (kuru-), kurum1, kurum2, kurum3, kuruntu, kuşan- (kuşak)


10.12.2015
kur1

Fransızca cours "1. koşu, akım, akış, seyir, rota, süreç, 2. revaç, geçerlik, 3. eğitim programı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince cursus "koşu, akım, süreç" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince currere "koşmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *krs- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kers- kökünden türetilmiştir.

kur2

Fransızca cour "1. avlu, malikane, saray, 2. saray mensupları, maiyet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince curtis "avlu" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen cohors sözcüğünden evrilmiştir.

kura1

Arapça ḳrˁ kökünden gelen ḳurˁa(t) قُرْعة z "bir kabın içinden işaretli nesneleri çekmek suretiyle oynanan talih oynu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarˁ قَرَعَ z "su kabağı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

kura2

Arapça ḳry kökünden gelen ḳurāˀ قُرَا z "köyler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarya(t) قَرْية z "köy" sözcüğünün fuˁlāˀ vezninde çoğuludur.

kurabiye

Farsça gulābiye گلابيه z "gülsuyu ile yapılan hamur işi, kurabiye" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça gulāb گلاب z "gülsuyu" sözcüğünden türetilmiştir.