kreş

krematoryum

İngilizce crematorium "ölü yakma fırını" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince crematorium "yakma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince cremare "yakmak" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *krem- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ker-² "ateş yakmak" kökünden türetilmiştir.

kreozot

Fransızca créosote "çürümeye karşı kullanılan bir kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Kreosot sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1832 Carl Ludwig v. Reichenbach, Alm. doğa bilimci.) Bu sözcük Eski Yunanca kréas, t- κρέασ z "et" (NOT: Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kréwh₂-s (*kréwa-s) "çiğ et" biçiminden evrilmiştir. ) ve Eski Yunanca sōzō, sot- σωζω, σοτ- z "korumak, esirgemek" sözcüklerinin bileşiğidir.

krep

Fransızca crêpe "bir tür buruşuk kumaş veya kâğıt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince crispus "kıvırcık, buruşuk" sözcüğünden evrilmiştir.

krepdöşin

Fransızca crêpe de Chine "Çin krepi, bir tür kumaş" deyiminden alıntıdır.

krepon

Fransızca crépon "bir tür gofre kâğıt" sözcüğünden alıntıdır.

kreş
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
kıreş: Kucak çocuklarının gündüzleri alınıp bırakıldıkları yer, çocuk yuvası.

Köken

Fransızca crèche "1. beşik, hayvan yemliği, 2. çocuk bakımevi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *kribjon "beşik" biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için kramp maddesine bakınız.

Ek açıklama

İngilizce crib, Almanca Krippe "beşik" eşdeğeridir.


10.12.2015
kreşendo

İtalyanca crescendo "müzikte yükselen volüm" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca crescere "büyümek, artmak, yükselmek" fiilinden +end° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen crescere, cret- fiilinden evrilmiştir.

kretase

Fransızca crétacé "1. tebeşirsel, tebeşire ait, 2. jeolojik çağlardan biri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince crētacēus "tebeşirsel" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince crēta "tebeşir veya alçı" sözcüğünden türetilmiştir.

kreten

Fransızca crétin "(Alplerde bazı vadilerdeki gibi) aşırı bedensel ve zihinsel özürlü kimse" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fr (İsviçre) crestin veya creitin "Hıristiyan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince Christianus sözcüğünden evrilmiştir.

kretuar

Fransızca grattoir "kazıyıcı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca gratter "kazımak" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir.

kriket

İngilizce cricket "sopalarla oynanan bir oyun" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Holandaca kricke "ucu çengelli sopa, değnek" sözcüğünden alıntıdır.