konservatuar

konsantre

Fransızca concentrer "yoğunlaştırmak, bir merkeze toplamak" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Fransızca centre "merkez" sözcüğünden con+ önekiyle türetilmiştir.

konsensus

Latince consensus "ittifak, görüş birliği, mutabakat" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince consentire, consens- "mutabık olmak, razı olmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince sentire, sens- "duymak, hissetmek" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

konsept

Fransızca ve İngilizce concept "kavram, fikir" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen conceptus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince concipere "içine almak, kavramak, hamile kalmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince capere, capt- "almak, tutmak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

konser

Fransızca concert "1. birlikte müzik çalma veya şarkı söyleme [esk.], 2. müzik dinletisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen concerto sözcüğünden alıntıdır.

konservatif

İngilizce conservative "1. muhafaza edici, koruyucu, 2. siyasette muhafazakâr" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Geç Latince conservativus "saklayıcı, muhafaza eden" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince conservare "saklamak, muhafaza etmek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

konservatuar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ali Seydi, Lisan-ı Osmanide Müstamel Lugat-i Ecnebiye, 1911]
konservatuar: Musiki talimhanesi.

Köken

Fransızca conservatoire "1. koruma yeri, 2. müzik okulu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *conservatorium biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Latince conservare "korumak, muhafaza etmek" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için konserve maddesine bakınız.

Ek açıklama

Paris'te 1792'de kurulan Conservatoire National de Musique (Ulusal Müzik Arşivi ve Okulu) adından. • İstanbul'da Darülbedayi'nin müzik kolu 1914'te açıldı. 1917'de Darülelhan adıyla ayrı bir kurum statüsü kazandı. Konservatuar adını 1927'de aldı.


08.08.2020
konserve

Fransızca conserve "muhafaza edilmiş gıda" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca conserver "saklamak, muhafaza etmek" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen conservare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince servare "hizmet etmek, bakmak, sakınmak, gözkulak olmak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

konsey

Fransızca conseil "danışma, danışma meclisi, şura" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince consilium "danışma, fikir sorma" sözcüğünden evrilmiştir.

konsil

Fransızca concile "din işleri meclisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince concilium "1. bir araya çağırma, toplama, 2. genel toplantı, meclis" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince calare "çağırmak, yüksek sesle ilan etmek" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kelh₁- (*kel-) kökünden türetilmiştir.

konsinye

Fransızca consigné "emanet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca consigner "emanet etmek, devretmek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince consignare "1. bir belgeyi mühürlemek, tasdik etmek, 2. mühür ve imzayla bir hakkı veya yetkiyi devretmek" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince signum "mühür" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

konsol

Fransızca console "1. mimaride balkon desteği, 2. duvardan destekli yarım masa, 3. masa şeklinde kumanda cihazı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca consolateur "destekçi" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince consolari "1. hafifletmek, yükünü azaltmak, 2. teselli etmek" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince sōlari "azaltmak, hafifletmek" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince solus "sağ, bütün" biçiminden +id° ekiyle türetilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *solh₂- (*sol-) "bütün, tam" biçiminden evrilmiştir.