kon|mak

komünikasyon

Fransızca communication "iletme, iletişim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen communicatio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince communicare "birlikte iş yapmak, imece etmek, yardımlaşmak, alışveriş etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince commūnis "ortak, umumi, paylaşılan" sözcüğünden türetilmiştir.

komünist

Fransızca communiste "mülkün ortaklaşa kullanımını savunan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca commune sözcüğünden türetilmiştir.

komünote

Fransızca communauté "topluluk, cemaat" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen communalitas sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince communalis "umuma ait" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir.

komünyon

Fransızca communion "1. iştirak, birliktelik, 2. Katolik kilisesinde İsa'nın sofrasına katılma töreni" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen communio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince communis "müşterek" sözcüğünden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

komütatör

Fransızca commutateur "1. değiştokuş eden, 2. iki yönlü elektrik anahtarı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen commutator sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince commutare "başkasıyla değiştirmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince mutare "değiştirmek" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kon|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
ötüken yirig konmış [Ötüken ülkesine yerleşmiş] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ḳuş ḳōndı, boḏun ḳōndı [göçer kavim yerleşti]

Köken

Eski Türkçe kon- "kendini koymak, yerleşmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ko- "koymak, bırakmak" biçiminden Eski Türkçe +In- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ko- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Dönüşlü (refleksif) yapıdaki fiil ile ko-/koy- fiilinin edilgen biçimi ayırt edilmelidir. Karş. masaya kuş kondu (1. durdu, 2. [biri tarafından] koyuldu). İkinci kullanım biçimi yakın dönemde ortaya çıkmıştır.

Benzer sözcükler

konalga, konar göçer, kondurmak


29.07.2015
konak

Orta Türkçe konak "1. konaklayan kişi, konuk, 2. konaklama yeri, menzil" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kon- "durmak, yolda gecelemek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

konç

Orta Türkçe konç "bacağın alt kısmı, topuk?" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kon- "durmak, inmek, ayak basmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)ç ekiyle türetilmiştir.

konçertant

Fransızca concertant "birden fazla solistin beraber çaldığı müzik parçası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca concerter "beraber çalmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen concertare fiilinden alıntıdır.

konçerto

İtalyanca concerto "1. birlikte müzik yapma, 2. 18. yy'da popülerlik kazanan bir enstrümantal müzik formu" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince concertare "çarpışmak, yarışmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kondansatör

Fransızca condensateur "yoğunlaştırıcı, bir elektrik aksamı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca condenser "yoğunlaştırmak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen condensare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince densus "yoğun" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.