komposto

kompleks

Fransızca complexe veya İngilizce complex "1. karmaşık, 2. karmaşa, psikolojide bastırılmış düşünce ve duygular sistemi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: İkinci anlamda 1907 Carl Gustav Jung, Alm. psikolog.) Bu sözcük Latince complexus "içiçe geçmiş, sarmaşık, kucaklama" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince plegere, plex- "katlamak, bükmek, burmak, sarmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

komplike

Fransızca compliqué "karmaşık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen complicatus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince complicare "ip bükmek, örmek, sarmak, katlamak, katıştırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince plicare "katlamak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kompliman

İtalyanca complimento veya Fransızca compliment "1. lütuf, zarif davranış, 2. özellikle kadınlara yönelik zarif övgü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İspanyolca cumplimiento "zarif davranış" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük İspanyolca cumplir "gereğini yapmak, görevi yerine getirmek, nezaket göstermek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. İspanyolca fiil Latince complere, complet- fiilinden evrilmiştir.

komplo

Fransızca complot "küçük entrika" sözcüğünden alıntıdır.

komponent

İngilizce component "bileşen" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince aynı anlama gelen componens sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince componere "birbirine katmak, bir araya getirmek, tertip etmek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

komposto
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Tıngır & Sinapian, Istılahat Lugati, 1892]
Compote [Fr.]: (elma, ayva ve saire soğuğu) komposto. [ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
kompot: Şekerle pişmiş meyve, komposto.

Köken

İtalyanca composta "1. bileşim, karışım, 2. meyve veya sebze karışımı, karışık reçel, hoşaf" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince compositus "karışım" sözcüğünün dişilidir. Bu sözcük Latince componere "bileştirmek, karmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için kompozisyon maddesine bakınız.


13.03.2018
kompozisyon

Fransızca composition "1. bileşim, 2. beste" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen compositio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince componere "bir araya koymak, birleştirmek, inşa etmek" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ponere, posit- "koymak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

komprador

Fransızca ve İngilizce comprador "Marksist teoride emperyalistlerle işbirliği yapan yerli kapitalist" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Portekizce comprador "satın alıcı, Çin'deki Portekiz ticari kolonilerinde üreticilerden mal toplayan yerli aracı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Portekizce comprar "satın almak" fiilinden +()tor ekiyle türetilmiştir. Portekizce fiil Latince comparāre "düzenlemek, hazırlamak, tedarik etmek, edinmek" fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince parāre "hazırlamak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kompres

Fransızca compresse "bastırma, sıkıştırma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen compressum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince comprimere "bastırmak, sıkıştırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür. Latince fiil Latince premere, press- "basmak, sıkmak" fiilinden con+ önekiyle türetilmiştir.

kompresör

Fransızca compresseur "hava sıkıştırma aygıtı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca compresser "sıkıştırmak" fiilinden +()tor ekiyle türetilmiştir.

komprime

Fransızca comprimé "sıkıştırılmış" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca comprimer "sıkıştırmak, bastırmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince comprimere fiilinden evrilmiştir.