kolordu

kolon2

Fransızca colon "kalın bağırsak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kṓlon κώλον z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kōl-o- "kıvrık şey, büklüm" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kel-3 "kıvrılmak, bükülmek" kökünden türetilmiştir.

koloni

Fransızca aynı anlama gelen colonie sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince colonia "tarım işletmesi, işlenmek üzere açılan arazi, koloni" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince colere, cult- "toprağı işlemek, ekip biçmek" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷel-¹ "toprak işlemek" biçiminden evrilmiştir.

kolonya

Fransızca eau de Cologne "«Köln suyu», Köln kentinde 1709'dan itibaren Johann Maria Farina ve varisleri tarafından üretilen alkollü esans" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Cologne "Almanya'da bir kent, Köln" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen Colonia Agrippinensis özel adından evrilmiştir. Bu sözcük Latince colonia "koloni" sözcüğünden türetilmiştir.

kolorasyon

Fransızca ve İngilizce coloration "renklendirme, renk tonu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince colorare "renklendirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince color "1. hayvanın post rengi, don (esk.), 2. renk" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Arkaik Latince kolōs sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱél-ō-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱel- "örtmek" kökünden türetilmiştir.

koloratura

İtalyanca coloratura "1. renklendirme, müzikte süsleme, 2. operada süslü söyleyiş tarzı, bu tarza uygun soprano ses" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca colore "renk" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen color sözcüğünden evrilmiştir.

kolordu
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kolordu: Pek büyük bir ordunun tertibi, kolu.

Daha fazla bilgi için kol, ordu maddelerine bakınız.

Ek açıklama

II. Abdülhamid döneminde Fransızca corps d'armée karşılığı yeni bir askeri birimin adı oldu. Ancak sözcüğün daha önceden varolduğu anlaşılıyor.


30.09.2014
koloridya

Yunanca yazılı örneği bulunmayan *koliarídia κολιαροιδια z "küçük kolyoza benzeyenler" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca kolíari(on) "küçük kolyoz" sözcüğünün çoğuludur.

kolostrum

Latince colostrum veya colostra "doğumdan sonra gelen ilk süt" sözcüğünden alıntıdır.

kolpa

İtalyanca colpo "darbe, çalım, özellikle bilardo darbesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince colaphus "darbe" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kólaphos κόλαφος z sözcüğünden alıntıdır.

koltuk

Eski Türkçe koltık veya koltuk "koltuk altı, kol ekleminin iç kısmı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kol sözcüğünden Eski Türkçe +tIk ekiyle türetilmiştir.

kolye

Fransızca collier "tasma [esk.], gerdanlık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince collare "boyun halkası, tasma" fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Latince collum "boyun" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.