kodeks

koçer

Kürtçe (Kurmanci) koçer "göçer, göçebe" sözcüğünden alıntıdır. Kürtçe sözcük Azerice köçer veya Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen göçer sözcüğünden alıntıdır.

koçu

Macarca kocsi (szekér) "yaylı araba" sözcüğünden alıntıdır. Macarca sözcük Kocs "Kuzey Macaristan'da araba yapımıyla ünlü bir kasaba" özel adından türetilmiştir.

kod

Fransızca ve İngilizce code "yasa derlemesi, (mec.) her türlü kurallar sistemi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince cōdex veya caudex "1. ağaç kütüğü, 2. büyük defter, yasa külliyatı" sözcüğünden evrilmiştir.

kodaman

Farsça χodā "saygıdeğer ve yaşlı kimse, koca" (NOT: Farsça sözcük Soğdca χwatāw "kral, efendi, soylu kişi" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Harezmce aynı anlama gelen χwadēw sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Bu sözcük Farsça mān "gibi, benzer" sözcüklerinin bileşiği olabilir; ancak bu kesin değildir.

kodein

Fransızca codéine "afyondan elde edilen yatıştırıcı madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca kōdeía κωδεία z "gelincik, afyon bitkisi" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir.

kodeks
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Resmi Gazete, 1926]
Türk kodeksini tertip ve ihzar ile mükellef olmak üzere Sıhhıye ve Muaveneti İçtimaiye Vekaletine merbut ve azami on beş azadan mürekkep bir (Kodeks komisyonu) teşkil olunur.

Köken

Fransızca codex pharmaceutique "resmen onaylanan ilaçlar katalogu" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Latince cōdex, cōdic- "1. ağaç kütüğü, 2. yazı tableti, defter, özellikle büyük boy hesap veya karar defteri" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Antik çağ kullanımında “rulo şeklinde olmayıp bugünkü anlamda katlanıp kesilmiş kitap veya defter” anlamındadır.

Bu maddeye gönderenler

kod (barkod, dekoder, kodifiye, pin kodu), kütük


16.08.2017
kodes

Yeni Yunanca kotétsi κοτέτσι z "kümes, tavuk barınağı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca kóta κότα z "kanatlılar, tavuk" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Yeni Yunanca kóttos "kanat" sözcüğünden türetilmiştir.

kodifiye

Fransızca codifier "kuralları sistemli olarak belirlemek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Geç Latince codificare fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Latince codicem facere deyiminden türetilmiştir.

kodoş

Ermenice godoş կոտոշ z "boynuz" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

kof

Eski Türkçe koġı veya kovı "içi boş, çürük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *koġ- "oymak" biçiminden türetilmiştir.

kofana

Yeni Yunanca gomféna veya guféna γουφαίνα z "dişi lüfer" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca gómphos γόμφος z "1. kalın çivi, mıh, 2. kefal veya lüfer balığı" sözcüğünün dişilidir.