kizir

kitap

Arapça ktb kökünden gelen kitāb كتاب z "yazılı şey, belge, kitap" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça kataba كَتَبَ z "yazı yazdı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır. ) Bu sözcük Aramice/Süryanice ve İbranice kətab veya kətāb כתב z "1. dikiş dikmek, bağlamak, raptetmek, 2. yazı, yazılı belge" fiilinden alıntıdır.

kitchenette

İngilizce kitchenette "küçük mutfak" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce kitchen "mutfak" sözcüğünden +et° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen coquina veya cucīna sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince coquere "pişirmek" fiilinden +in° ekiyle türetilmiştir.

kitle

Arapça ktl kökünden gelen kutla(t) كتلة z "kütle, yığın" sözcüğünden alıntıdır.

kitre

Arapça kitra(t) كترة z "geven bitkisinden elde edilen zamk, tragacanth" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ḳṭrān קְטרֶת z "reçine, tütsü" sözcüğünden alıntıdır.

kivi

İngilizce kiwi fruit "actinidia deliciosa bitkisinin meyvesi" deyiminden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1959 Turners and Growers, Yeni Zelanda meyve şirketi.) İngilizce deyim İngilizce kiwi "Yeni Zelanda'nın simgesi olan bir kuş" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Maori dilinde bir sözcükten alıntıdır.

kizir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kizir: Köy muhtarının kedhüdası makamında yanaşma.

Köken

Farsça gizīr veya gazīr گزير z "yönetici yardımcısı, vergi memuru, vezir" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça guzīr "yargıç" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Muhtemelen vezīr sözcüğünün arkaik bir biçimidir.

Bu maddeye gönderenler

vezir (vezaret, vüzera)


12.08.2015
klakson

Klaxon "otomobil kornası markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1908 Lovell-McConnell Manufacturing Co., Amer. firması.) Bu sözcük Eski Yunanca klázō κλάζω z "bağırmak" fiilinden türetilmiştir.

klan

Fransızca ve İngilizce clan "aşiret" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Gaelce clann "aile, aşiret, soy" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince planta "filiz, bitki yavrusu, (mec.) soy" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: OED)

klapa

Fransızca clapet "sıvı veya buharı tek yönlü olarak geçiren kapak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca clapoter "«klap» sesi çıkarmak" fiilinden +et° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

klark

Clark Gable "Amerikalı sinema oyuncusu" özel adından türetilmiştir.

klarnet

Fransızca clarinette "bir nefesli çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen clarinetto sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: y. 1700 J.C. Denner, Nürnberg'li çalgı yapımcısı.) Bu sözcük İtalyanca clarino "borazan, av borusu" sözcüğünün küçültme halidir. İtalyanca sözcük Latince clarus "1. yüksek (ses), 2. açık, berrak, aydınlık" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kl̥h₁-ró-s (*klā-ró-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kelh₁- (*kel-) "bağırmak, yüksek sesle çağırmak" kökünden türetilmiştir.