kir

kinetik

Fransızca kinétique sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce kinetic (energy) "harekete ilişkin, devinimsel" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: y. 1850, George Thompson Lord Kelvin, İng. fizikçi) Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kinētikós κινητικός z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kinéō κινέω z "hareket etmek" fiilinden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱei̯h2- "harekete geçirmek" kökünden türetilmiştir.

king

İngilizce king "1. kral, 2. iskambilde papaz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski İngilizce cyning "soylu kişi, bey" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kuniŋg- biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Germence yazılı örneği bulunmayan *kunjom "soy, aşiret" biçiminden türetilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵn̥h₁-i̯o- (*ǵn̥-i̯o-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵenh₁- (*ǵen-) "doğurmak, üremek" kökünden türetilmiştir.

kinin

Fransızca quinine "Peru'da yetişen cinchona ağacının kabuğundan elde edilen ateş düşürücü ilaç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca quina "cinchona ağacı kabuğu" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Quechua (İnka) dilinde kina "kabuk" sözcüğünden alıntıdır.

kiosk

İngilizce kiosk "1. geniş saçaklı yazlık yapı, kameriye, 2. şehirlerde gazete satışı veya büfe olarak kullanılan saçaklı küçük yapı" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: İngilizce sözcük Fransızca aynı anlama gelen kiosque sözcüğünden alıntıdır. ) Bu sözcük Türkiye Türkçesi köşk sözcüğünden alıntıdır.

kip

Eski Türkçe kīp "kalıp" sözcüğünden alıntıdır.

kir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca Budist metinler, 1000 yılından önce]
köŋlümnüŋ kiri [gönlümün kiri] Eski Türkçe: kirlenmek [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tōn kirlendi [[giysi kirlendi/lekelendi]]

Köken

Eski Türkçe kir "leke, kir" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen kir sözcüğü ile eş kökenlidir.

Benzer sözcükler

kirlenmek, kirletmek, kirli


07.07.2021
kira

Arapça kry kökünden gelen kirāˀ كراء z "bir mülkten yararlanma hakkı için ödenen bedel" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça karā "kiraladı" fiili ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Aramice/Süryanice kry kökünden gelen kərī, kəriyā כְרִי, כְריָא z "1. yığın, tümsek, özellikle mal ve mahsul yığını, 2. arazi kirası olarak ödenen mahsul miktarı" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 666.)

kiram

Arapça krm kökünden gelen kirām كِرام z "büyükler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça karīm كريم z "büyük" sözcüğünün fiˁāl vezninde çoğuludur.

kiraz

Yunanca kerásion κεράσιον z "kiraz" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kérasos κέρασος z sözcüğünden evrilmiştir.

kirebolu

Yunanca kiropólis κηροπώλης z "balmumcu" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Liddell & Scott, A Greek-English Lexicon sf. 948) Yunanca sözcük Eski Yunanca kērós κηρός z "balmumu" sözcüğünden türetilmiştir.

kireç

Farsça girac گرج z "söndürülmüş kalsiyum karbonat" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen gīr גיר z sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 241.) Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen gīru sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Sumerce aynı anlama gelen gir sözcüğünden alıntıdır.