kilise

kik

İngilizce gig "dar uzun yarış kayığı" sözcüğünden alıntıdır.

kil

Farsça ve Orta Farsça gil گل z "çamur" sözcüğünden alıntıdır.

kil(o)+

Fransızca ve İngilizce kilo+ "[bileşik adlarda] bin" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca χílios χίλιος z "bin" sözcüğünden türetilmiştir.

kiler

Orta Yunanca kellárion κελλάριον z "odacık, hücre" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince cella "hücre" sözcüğünün küçültme halidir. (NOT: Bu sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *cel-na biçiminden evrilmiştir. ) Latince biçim Latince celare "saklamak, gizlemek" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ḱel- kökünden türetilmiştir.

kilim

Farsça gilīm گليم z "yaygı, battaniye, yatak veya yer örtüsü" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen galīmā, galīmtā גלימא z sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Eski Yunanca kálymma κάλυμμα z "örtü" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kalýptō καλύπτō z "örtmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir.

kilise
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
ötmekley kökdä yavda / kilisiasini toyda [ekmek gibi gökten yağdıra, cemaatini doyura]

Köken

Yeni Yunanca ekklisía εκκλησία z "cemaat, özellikle Hıristiyan cemaati, kilise" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca ekklēsía εκκλησία z "kurultay, meclis" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca ekkaléō εκκαλέω z "yüksek sesle çağırmak, ilan etmek" fiilinden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca kaléō καλέω z "bağırmak" fiilinden ek+ önekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kelh₁- (*kel-) "bağırmak, yüksek sesle çağırmak" biçiminden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için klarnet maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Arapça kanīsa(t) "kilise" < Türkçe kilise biçimi, yazı dilinde tercih edilen kenīse'nin yerine geçmiştir.


07.12.2015
kilit

Farsça kilīd veya kelīd كليد z "anahtar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kleïs, kleid- κλεïς, κλειδ- z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kleíō κλείω z "kapatmak, kapalı olmak, örtmek" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kleh₂u- (*klāw-) biçiminden evrilmiştir.

kilogram

(NOT: Fransızca kilo sözcüğünden alıntıdır. ) Fransızca sözcük Fransızca kilogramme "bin gramlık tartı birimi" sözcüğünün kısaltmasıdır.

kilometre

Fransızca kilomètre "bin metrelik ölçü birimi" sözcüğünden alıntıdır.

kilükal

Arapça ḳwl kökünden gelen ḳīl u ḳāl قيل و قال z "«denildi ve dedi», dedikodu" deyiminden alıntıdır.

kim

Eski Türkçe kim "soru adılı, ilgi bağlacı" sözcüğünden evrilmiştir.