keyvan

kevn

Arapça kwn kökünden gelen kawn كَوْن z "varlık, var oluş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kāna كان z "oldu, var idi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. Bu sözcük İbranice kwn kökünden gelen kūn כונ z "durmak, ayağa kalkmak" fiili ile eş kökenlidir. İbranice fiil Akatça kānu "durmak" sözcüğü ile eş kökenlidir.

kevser

Arapça ks̠r kökünden gelen kawṯar كَوثر z "1. bolluk, 2. cennette bir ırmak veya havuz, adını bu sözcükten alan Kuran suresi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaṯura كَثُرَ z "çok idi" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

keyfe keder

Arapça kayfa kadar كيف كدر z "ne gam?" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kayfa "nasıl" sözcüğünden türetilmiştir.

keyfiyet

Arapça kyf kökünden gelen kayfiyya(t) كيفيّة z "nasıllık, nitelik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kayfa كيف z "nasıl" sözcüğünün masdarıdır. Bu sözcük Arapça kayf كيف z "durum" sözcüğünden türetilmiştir.

keyif

Arapça kyf kökünden gelen kayf كيف z "durum, ruh hali, özellikle iyi ruh hali, hoşnutluk" sözcüğünden alıntıdır.

keyvan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Sinan Paşa, Tazarru'nâme, 1482]
küngüre-i eyvānı evc-i Keyvāne irmiş-idi

Köken

Farsça kayvān كيوان z "Satürn gezegeni" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen kēwān כון z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen kayamānu sözcüğünden alıntıdır.


28.07.2015
kez

Türkiye Türkçesi kezin "tekrar, yeniden" sözcüğü ile eş kökenlidir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kezik "dönüş, tekerrür, sıra" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe kez- "dolanmak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

keza

Arapça ka-ḏā كذا z "bu, şu (işaret sıfatı), böyle, şöyle (işaret zarfı)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ka ك z "gibi" ve Arapça ḏā ذا z "o" sözcüklerinin bileşiğidir.

kezalik

Arapça ka ḏāliki كذالك z "bunun gibi, böyle" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça ḏāliku ذالك z "bu" sözcüğünden türetilmiştir.

kezban

Kezban "bir kadın adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Farsça kaḏ-bānū كذبانو z "hanım efendi, ev sahibesi" sözcüğünden alıntıdır.

kezzap

Farsça tīzāb تيز آب z "«keskin su», her çeşit asit" sözcüğünden alıntıdır.