keriz

kereviz

Arapça ve Farsça karafs كرفس z "kökü yenen bir sebze, apium graveolens" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen karafs sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen krepsā כרפסא z sözcüğü ile eş kökenlidir.

kerh

Arapça krh kökünden gelen karh كَرْه z "iğrenme, nefret" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kariha كَرِهَ z "iğrendi, nefret etti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kerhane

Farsça kār-χāne كارخانه z "iş yeri, işlik, atölye" sözcüğünden alıntıdır.

kerim

Arapça krm kökünden gelen karīm كريم z "yüce, büyük" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça karuma كَرُمَ z "yüceldi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

kerime

Arapça krm kökünden gelen karīma(t) كريمة z "yüce kadın, hanımefendi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça karīm كريم z "büyük, yüce" sözcüğünün faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

keriz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"pis su kanalı, lağım" [ Borovkov ed., Orta Asya'da Bulunmuş ... Kuran Tefsiri, 1300 yılından önce]
kārīz "oyun" [ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1898]
papel kerizi yani kâğıt oyunları denir

Köken

Farsça kārīz كاريز z "yer altında su yolu" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için giriz maddesine bakınız.


07.09.2017
kerkenez

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca kerχnēís κερχνηίς z "küçük bir yırtıcı kuş, cerchneis tinnuculus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kérχnos κέρχνος z "cırlama, cırlak" sözcüğünden türetilmiştir.

kerli ferli

Farsça karr u farr كر و فر z "güç ve kuvvet" deyiminden türetilmiştir. Farsça deyim Farsça karr كر z "kuvvet, celadet" ve Farsça farr فر z "parıltı, ihtişam" sözcüklerinin bileşiğidir.

kermes

Fransızca kermesse "kilisede ayinden sonra hayır için yapılan satış" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Holandaca kerkmisse "kilise ayini" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Holandaca kerk "kilise" (NOT: Holandaca sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kîrikon biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Eski Yunanca kyrikón κυρικόν z "«tanrı evi», kilise" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kýrios κύριος z "rab, tanrı" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir.) ve Latince missa "Pazar ayini" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Latince sözcük Latince mittere "göndermek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. )

kerosen

İngilizce kerosene "bir petrol ürünü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca kērós κηρός z "balmumu" sözcüğünden türetilmiştir.

kerpeten

Arapça klb kökünden gelen kalbatān veya kalbatayn كلبتين z "«iki köpek dişi», kıskaç, pense" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kalba(t) كلبة z "köpek dişi" sözcüğünün ikil (dual) halidir. Bu sözcük Arapça kalb "köpek" sözcüğünün tekilidir.