keman

kelp

İngilizce kelp "soda elde etmek için yakılan bir tür deniz yosunu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen culp veya culpe sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

kelter

Yeni Yunanca kalathárion καλαθάριον z "bir tür hasır sepet, küfe" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kálathos κάλαθος z "alt kısmı dar olan hasır sepet" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Eski Mısır dilinde aynı anlama gelen krḥt sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Rafal Rosól, Frühe semitische Lehnwörter im Griechischen sf. 176)

kem

Eski Türkçe kem "hastalık, terslik" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Farsça kam كَم z "eksik, aşağı, hor" sözcüğü ile eş kökenlidir.

kem küm

"mütereddit konuşma sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

kemal

Arapça kml kökünden gelen kamāl كمال z "tam ve olgun olma, olgunluk, kusursuzluk, mükemmellik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kamala كَمَلَ z "tam ve bütün idi, olgunlaştı, erdi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

keman
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"eğri" [ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., 1377 yılından önce]
ağlamakdan gözsüz oldı nā-tüvān, servi ḳaddi [servi boyu] kaygudan oldı kemān [bükük, eğri] "... yay, okçu burcu" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
kemān: Arcus & signum zodiaci, sagittarius. "... yayla çalınan çalgı" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kemān: Nice alātın yayı (...) sīne kemān: Berbat ve rebab envaı.

Köken

Farsça ve Orta Farsça kamān كمان z "eğri, yay" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kemer maddesine bakınız.

Ek açıklama

Sözcüğün bugün yaygın olan anlamına 19. yy ikinci yarısından önce rastlanmaz. Erken örneklerde sīne kemān ("kucak kemanı") görülür.

Benzer sözcükler

kemancı, kemanî

Bu maddeye gönderenler

kemane, kemankeş, kemençe


09.09.2017
kemane

Farsça kamāne كمانه z "yaya benzer nesne" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça kamān "yay" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir.

kemankeş

Farsça kamān-kaş كمان كش z "yay çeken, okçu" sözcüğünden alıntıdır.

keme

Arapça kamˀa(t) كمأة z "mantar, özellikle domalan, trüf" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Akatça kamˀatum "mantar" sözcüğü ile eş kökenlidir.

kemençe

Farsça kamānçe كمانچه z "ok atmak için kullanılan bir tür kısa yay" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça kamān "yay" sözcüğünün küçültme halidir.

kement

Farsça kamand كمند z "çekince daralan düğüm, ilmik" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça kamīdan كميدن z "küçülmek" fiilinden +and ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Farsça kam كم z "küçük" sözcüğünden türetilmiştir.