kayısı

kayın2

Eski Türkçe kadıŋ "kayın ağacı, fagus" sözcüğünden evrilmiştir.

kayınço

Türkiye Türkçesi kayın eçü deyiminden evrilmiştir. Türkçe deyim Türkiye Türkçesi kayın "evlilik yoluyla akraba" ve Türkiye Türkçesi eçü "ağabey" sözcüklerinin bileşiğidir.

kayıntı

Türkiye Türkçesi kay- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(In)tI ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

kayıp

Arapça ġyb kökünden gelen ġayb غَيْب z "kaybolma, yitme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ġāba غَابَ z "yok idi, kayıp idi, kayboldu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kayır|mak

Eski Türkçe kadġur- "kaygılanmak, ilgilenmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kad- "dönmek, yönelmek" kökünden Eski Türkçe +(g)Ur- ekiyle türetilmiştir.

kayısı
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Danişmend-Name, 1360]
hem ekşi aşda encīr ḳaysī çok [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ḳaysī: Kelime-i müvellededir. Mışmışın aˁlā nevˁi, berkūk.

Köken

Arapça ḳys kökünden gelen ḳaysī قَيْسِى z "zerdalinin iyi ve iri cinsi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳays قيس z "kıyaslama, ölçme" sözcüğünden ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kıyas maddesine bakınız.


25.08.2015
kayış

Eski Türkçe koġuş "tabaklanmış? deri" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe koġuş "içi boş şey, oyuk" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

kayıt

Arapça ḳyd kökünden gelen ḳayd قَيْد z "1. bağlama, (mec.) yazıya bağlama, 2. bağ, ayak bağı, 3. koşul, 4. yazıya bağlanmış belge" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāda قَادَ z "bağladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kaykay
kaykıl|mak

Türkiye Türkçesi kayık- "dönmek, sapmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Il- ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe kay- "dönmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +ik° ekiyle türetilmiştir.

kaymak

Eski Türkçe kañak veya kayak "kaynayan sütün üstünde oluşan tabaka" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kaña- "kaynamak" fiilinden Eski Türkçe +(A)mAk ekiyle türetilmiştir.