kavra|mak

kavilya

İtalyanca caviglia "bilek kemiği, kalın çivi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince claviculus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince clavus "çivi" sözcüğünün küçültme halidir.

kavim

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳawm قَوْم z "bir bölgede yaşayanlar, ulus, kavim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قَامَ z "durdu" fiili ile eş kökenlidir.

kavis

Arapça ḳws kökünden gelen ḳaws قوس z "yay, kavis" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāsa قاس z "büktü, yay haline getirdi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kavlağan

Türkiye Türkçesi kavla- "kabuk dökmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kav "ağaç kabuğu" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

kavlak

Türkiye Türkçesi kavla- "kabuğu soyulmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kav "ağaç kabuğu" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

kavra|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: "toplamak" [ Uygurca Budist metinler, 1000 yılından önce]
teŋri burχanıŋ eḏgülerin tére kawura sözledim [tanrı Buddha'nın hayırlarını derleyip toplayıp söyledim] Eski Türkçe: "... sıkmak" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
bilezük küŋ elgin kawurdı [cariyenin bileğini sıktı. Asıl anlamı bir şeyin bir şeyle birleşmesidir.]] Türkiye Türkçesi: "... anlamak" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kavramak: Zor ve şiddet ile tutmak, pençeye almak, iki elile yakalamak, istila etmek, ateş gibi sarmak. Zihn kavramak: ihata, intikal.

Köken

Eski Türkçe kavur-, kavrar "derlemek, toplamak, sıkmak" fiilinden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için kavuş- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Eski Türkçe kawurdı, kawrar fiilinin geniş zaman biçiminden türetilmiş ikincil biçimdir.

Benzer sözcükler

kavranmak, kavranabilirlik, kavratmak, kavrayış, kavrayışlı

Bu maddeye gönderenler

kavram, kıskıvrak


07.08.2021
kavram

Türkiye Türkçesi kavra- fiilinden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

kavşak

Türkiye Türkçesi kavuş- fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

kavşut

Eski Türkçe kavşut "kavuşma, buluşma" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kavşur- "kavuşturmak" fiilinden Eski Türkçe +Ut ekiyle türetilmiştir.

kavuk

Eski Türkçe kavuk "sidik torbası, mesane" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kāp "torba, tulum" fiilinin küçültme halidir.

kavun

Eski Türkçe kaġun "kavun" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kaġ- veya *koġ- "içi boşalmak, boş olmak" biçiminden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.