kasık

kasara

İtalyanca ve Venedikçe cássaro "geminin en üst güvertesi, kaptan köşkü" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Arapça ḳaṣr قصر z "köşk" sözcüğünden alıntıdır.

kasatura

İtalyanca incassatura "tüfeğin kundağı, kın, yuva" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca incassare "yuvasına veya kınına sokma, oturtma" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca cassa "kasa, kutu, mahfaza" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

kâse

Farsça kās veya kāse كاس/كاسه z "çanak, tas, büyük ve yassı bardak" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen kāsā כסא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen kāsu sözcüğü ile eş kökenlidir. Akatça sözcük Sumerce aynı anlama gelen kasu sözcüğünden alıntıdır.

kasem

Arapça ḳsm kökünden gelen ḳasam قسم z "1. pay etme, bölme, ölçü ve değer tayin etme, 2. yemin, ant" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳasama قسم z "pay etti, böldü" fiilinin faˁal vezninde masdarıdır.

kaset

Compact Cassette "Philips firması tarafından geliştirilen teyp formatı" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1963 Phillips Corp., ABD.) Bu sözcük Fransızca cassette "kutucuk" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen cassetta sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca cassa "kutu, sandık" sözcüğünden +et° ekiyle türetilmiştir.

kasık
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ḳasıġ [[sağda ve solda ağzın iç tarafı]] (...) ḳasuḳ [[su tulumuna benzer, at derisinden yapılmış süt ve kımız torbası]] Kıpçakça: "baldırın iç tarafı, testis" [ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
Takı kasukı tügin takı bıyıkın yülimek turur [kasık tüyünü ve bıyığı traş etmektir] Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
kasığık: hypocondres; hanche

Köken

Orta Türkçe kasuk "bacağın yumuşak olan iç tarafı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kas- "sarsmak? titretmek?" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kas- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Eski Türkçe kasna- "titreşmek", kasuk "deriden yapılan tulum", kasıġ "yanakların iç tarafı".


14.12.2015
kasım

Arapça ḳsm kökünden gelen ḳāsim قاسم z "bölen, taksim eden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳasama قسم z "böldü, pay etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kasır

Arapça ḳsr kökünden gelen ḳaṣr قصر z "korunaklı konut, köşk, kale, şato" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ḳastrā veya ḳaṣrā קסטרא/קצרא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Yunanca aynı anlama gelen kástron κάστρον z sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen castrum sözcüğünden alıntıdır.

kasırga

Eski Türkçe kasırku "hortum veya kasırga" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *kas- "sarsmak" biçiminden Eski Türkçe +IrkU ekiyle türetilmiştir.

kasıt

Arapça ḳṣd kökünden gelen ḳaṣd قَصْد z "1. amaçlama, amaç, hedef, niyet, 2. amaca giden yol, rasyonellik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṣada قَصَدَ z "hedefledi, yöneldi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kaside

Arapça ḳṣd kökünden gelen ḳaṣīda(t) قصيدة z "birine hitaben söylenen şiir, İslam-öncesi devirden gelen bir Arap şiir formu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṣada قَصَدَ z "hedefeledi, yöneldi" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.