karpit

karo

Fransızca carreau "kare şeklinde nesne" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *quadrellum "karecik, kare şeklinde nesne" biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Latince quadrum "dörtgen, kare" sözcüğünün küçültme halidir.

karoseri

Fransızca carroserie "1. at arabası imalathanesi, 2. otomobil veya at arabasının dış kasası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca carrosse "bir tür at arabası" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen carrozza sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca carro "araba" sözcüğünden türetilmiştir.

karosiman

Fransızca carreau ciment "desenli çimentodan yapılan yer karosu" sözcüğünden alıntıdır.

karot

Almanca Karotte veya Fransızca carotte "1. havuç, 2. havuç şeklinde kesim yapan sondaj matkabı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince carota "pancar, havuç" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca karōtón καϱωτόν z "«kelleli», pancar" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kára κάρα z "kafa, kelle" sözcüğünden türetilmiştir.

karoten

Fransızca carotène "havuca turuncu rengini veren kimyasal madde" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca carotte "havuç" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen carota sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen karōtón καρωτόν z sözcüğünden alıntıdır.

karpit
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

karpit lambası [ Cumhuriyet - gazete, 1930]
çadırların önüne bir karpit lambası koymalı karpit taşı [ Hüseyin Rahmi Gürpınar, Tutuşmuş Gönüller, 1926]
kaldırımlar üzerinde ‘karpit’ taşı gibi çatlaya patlaya kıvılcımlar saçarak

Köken

Union Carbide "kimyasal madde üreticisi firma" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1917 ABD.) Bu sözcük İngilizce carbon "kömür" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için karbon maddesine bakınız.


18.12.2014
karpuz

Farsça χarbūz veya χarbūze خربزه z "kavun veya karpuz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Yunanca ve Yeni Yunanca karpós καρπός z "her türlü meyve, mahsul" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca karpóō καρπόω z "meyva veya ürün vermek" fiilinden türetilmiştir.

karsinom

Fransızca carcinome "çeşitli kanser türlerini içeren genel ad" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen karkínōma καρκίνωμα z sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Theophrastos, Yun. filozof ve tabip, MÖ iv.) Bu sözcük Eski Yunanca karkínos καρκίνος z "1. yengeç, 2. ur, tümör (yengeç şeklindeki uzantılarından dolayı)" sözcüğünden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kr̥-kr̥- "sert kabuklu" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kar-¹ "sert" kökünden türetilmiştir.

karst

Almanca Karst "bir tür kireçli yer oluşumu" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Karst "Slovenya'da bir bölge" özel adından türetilmiştir.

karşı

Eski Türkçe karşı "zıt, hasım" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe karış- "katışmak, çatışmak" fiilinden Eski Türkçe +I2 ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe kar- "katmak, eklemek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

karşın

Türkiye Türkçesi karşı sözcüğünden Yeni Türkçe +(I)n ekiyle türetilmiştir.