karat

karaoke

Japonca karaōke "şarkıcılara orkestra eşliği sağlayan bir cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1979) Japonca sözcük Japonca karano "boş, sanal" ve Japonca ōkesutora "orkestra" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Japonca sözcük İngilizce orchestra sözcüğünden alıntıdır. )

karar

Arapça ḳrr kökünden gelen ḳarār قرار z "1. durma, sabit olma, istikrar, 2. tereddüd zıddı, kesin hüküm veya tercih" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarra قرّ z "durdu, kaldı, karar kıldı, karar verdi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

karar|mak

Eski Türkçe karar- "karalaşmak, karanlık olmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kara sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.

karargâh

Farsça ḳarārgāh قرارگاه z "durma yeri, makam, mesken" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça ḳarār قرار z "durma, konaklama" ve Farsça gāh گاه z "yer" sözcüklerinin bileşiğidir.

karartı

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) karaldu "karalık, gölge" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi karal- fiilinden Türkiye Türkçesinde +dU ekiyle türetilmiştir.

karat
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1947]
Bu uç 14 karat altın olup aşınmaya karşı en çok dayanıklı olan

Köken

Fransızca carat "elmas ve değerli taşlarda tartı birimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Arapça aynı anlama gelen ḳirāt قرات z sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kırat maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkçede öteden beri kullanılan kırat kelimesinin Fransızca/İngilizceden alınan biçimidir.


12.01.2015
karate

Japonca kara te 空手 z "«boş el», silahsız dövüş sanatı" deyiminden alıntıdır.

karavan

İngilizce caravan "1. deve kervanı, katar, 2. römork, atla veya motorlu araçla çekilen portatif barınak" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Geç Latince caravana "kervan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça aynı anlama gelen kārwān sözcüğünden alıntıdır.

karavana

İtalyanca caravana χαριβάνα z "kervan" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Farsça aynı anlama gelen kārvān sözcüğünden alıntıdır.

karavaş

Eski Türkçe kara baş "«kara kafalı», köle, cariye" sözcüğünden evrilmiştir.

karavel

İtalyanca caravella veya Fransızca caravelle "bir tür yelkenli gemi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Portekizce aynı anlama gelen caravela sözcüğünden alıntıdır. Portekizce sözcük Geç Latince carabus "bir tür küçük tekne" sözcüğünün küçültme halidir. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §161) Geç Latince sözcük Eski Yunanca kárabos κάραβος z "1. kabuklu böcek, 2. bir tür küçük tekne" sözcüğünden alıntıdır.