karantina

karamela

İtalyanca caramello "1. şeker kamışı şurubu, kaynatılmış şekerli su, 2. yakılmış şeker" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İspanyolca caramillo "şeker kamışı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İspanyolca caramo "kamış" sözcüğünün küçültme halidir. İspanyolca sözcük Latince aynı anlama gelen calamus sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kálamos κάλαμος z sözcüğünden alıntıdır.

karamık

Eski Türkçe karamuk "kara tanecik şeklinde bir buğday paraziti, agrostemma" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kara sözcüğünden Eski Türkçe +mUk ekiyle türetilmiştir.

karamsar

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *karamsa- fiilinden Yeni Türkçe +()r ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe fiil Türkiye Türkçesi kara sözcüğünden Yeni Türkçe +ImsA- ekiyle türetilmiştir.

karanfil

Arapça ve Farsça ḳaranful قرنفل z "1. Doğu Hint adalarına özgü bir baharat, syzygium aromaticum, 2. kokusu ve dişil organı bu baharatı andıran çiçek, dianthus caryophyllus" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Sanskritçe kaṭuka-phala कटुकफल z "baharat-yemiş" sözcüğünden alıntıdır.

karanlık

Türkiye Türkçesi karaŋġulık "karanlık (isim)" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe karaŋġu "karanlık (sıfat)" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Moğolca aynı anlama gelen qaraggui sözcüğü ile eş kökenlidir.

karantina
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Yirmisekiz Mehmet Çelebi, Paris Sefaretnamesi, 1721]
Bu eyyām-ı müfarekāta Nazarto'da [Lazaretto'da] karantina taˁbīr iderler.

Köken

Venedikçe cuarantína "Venedik'e gemiyle gelen yolculara uygulanan kırk günlük karaya çıkma yasağı" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Venedikçe cuaranta "kırk" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen quadraginta sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kare maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. İtalyanca quarantena (aynı anlamda). Türkçe telaffuz Venedikçeden alınmıştır.


01.10.2017
karaoke

Japonca karaōke "şarkıcılara orkestra eşliği sağlayan bir cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1979) Japonca sözcük Japonca karano "boş, sanal" ve Japonca ōkesutora "orkestra" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Japonca sözcük İngilizce orchestra sözcüğünden alıntıdır. )

karar

Arapça ḳrr kökünden gelen ḳarār قرار z "1. durma, sabit olma, istikrar, 2. tereddüd zıddı, kesin hüküm veya tercih" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳarra قرّ z "durdu, kaldı, karar kıldı, karar verdi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

karar|mak

Eski Türkçe karar- "karalaşmak, karanlık olmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kara sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.

karargâh

Farsça ḳarārgāh قرارگاه z "durma yeri, makam, mesken" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça ḳarār قرار z "durma, konaklama" ve Farsça gāh گاه z "yer" sözcüklerinin bileşiğidir.

karartı

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) karaldu "karalık, gölge" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi karal- fiilinden Türkiye Türkçesinde +dU ekiyle türetilmiştir.