kantaron

kanserojen

Fransızca cancerogène "kanser-doğuran" sözcüğünden alıntıdır.

kant

Arapça ḳand قند z "şeker kamışından elde edilen külçe şeker, şekerleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen kand sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen khanḍa खण्ड z sözcüğünden alıntıdır. Sanskritçe sözcük Dravidce kanṭu "külçe" sözcüğünden alıntıdır.

kantar

Arapça ḳntr kökünden gelen ḳinṭār قنطار z "1. büyük ağırlık birimi, 2. büyük terazi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Yunanca kentinári(on) κεντηνάριον z "yüz librelik tartı birimi (yaklaşık 31 kg)" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Graecitatis sf. 1:633) Bu sözcük Latince aynı anlama gelen centenarium sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince centum "yüz" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

kantara

Arapça ḳnṭr kökünden gelen ḳanṭara(t) قنطرة z "taş köprü, taş kemer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice ḳəṭārā קְטָרָא z "kemer, tonoz" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice ḳəṭar קְטַר z "bağlamak (iki şeyi) koşmak" fiilinden türetilmiştir.

kantarma

Moğolca qantarga "atın dilini bastırmak suretiyle zaptetmeye yarayan demir araç" sözcüğünden alıntıdır. Moğolca sözcük Moğolca qantar- "gemlemek, atın dizginlerini sıkıca çekmek" fiilinden türetilmiştir.

kantaron
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
ḳantariyon dédikleri ot kim çayırlarda biter

Köken

Yunanca kentávrion sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kentaúrion κενταύρειον z "şifalı bir bitki, centaurium" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük öz (EYun) Kentaúros κενταύρος z "Yunan mitolojisinde at gövdeli efsanevi varlık" özel adından +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Mitolojide şifalı otların piri sayılan kentaur Khiron'a atfen. Karş. İngilizce centaury (aynı anlamda).


27.01.2015
kantat

Fransızca cantate "şarkılı kilise dramı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca cantata "şarkılı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca cantare "şarkı söylemek" fiilinden türetilmiştir. İtalyanca fiil Latince aynı anlama gelen canere, cant- fiilinden evrilmiştir.

kantin

Fransızca cantine "kışla, hastane ve okul gibi yerlerde öteberi satan dükkân" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca cantina "kiler" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince canto "köşe, bucak, bir iş için ayrılmış yer, depo" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir.

kantite

Fransızca quantité "nicelik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince quantitas sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince quantus "ne kadar?" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷi- "ne?" biçiminden evrilmiştir.

kanto

İtalyanca canto "şarkı" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen cantus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince canere "şarkı veya ilahi söylemek, büyü yapmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *keh₂n- (*kān-) biçiminden evrilmiştir.

kanton

Fransızca canton "küçük idari birim, bucak" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince canto "köşe, bucak, uç" sözcüğünden alıntıdır.