kanape

kan

Eski Türkçe aynı anlama gelen kān sözcüğünden evrilmiştir.

kan|mak

Eski Türkçe kan- "doymak, tatmin olmak, inanmak" fiilinden evrilmiştir.

kanaat

Arapça ḳnˁ kökünden gelen ḳanāˁa(t) قناعة z "yetinme, doygunluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaniˁa قَنِعَ z "yetindi, doydu" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

kanal

Fransızca canal veya Venedikçe canál "açık veya kapalı su yolu, ark, künk" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen canalis sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince canna "kamış, boru, su borusu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kánna κάννα z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳanē veya ḳaniyā קניא/קָנֶה z "kamış" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 1388, 1392; Rafal Rosól, Frühe semitische Lehnwörter im Griechischen sf. 45.) İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen ḳanū sözcüğü ile eş kökenlidir.

kanalizasyon

Fransızca canalisation "kanal açma, yönlendirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca canaliser "kanal açmak, yönlendirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca canal "su yolu" sözcüğünden +ise- ekiyle türetilmiştir.

kanape
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Vartan Paşa, Akabi Hikâyesi, 1851]
"alafranga sedir" [ Basiretçi Ali Bey, İstanbul Mektupları, 1870]
Ermeni dudusu Jarden Monsepal'de kanapeler üzerinde yan gelip eğlenmekte "... açık sandviç" [ Cumhuriyet - gazete, 1930]
Muhtelif sanduviç - Kanape (açık sanduviç) - Muhtelif peynirler

Köken

Fransızca canapé "1. sırtlıklı yatak, 2. bir tür sandviç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince conopeum veya canopeum "cibinlik, cibinlikli veya perdeli yatak" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca kōnōpeîon κωνωπεῖον z "cibinlik" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kōnōps κώνωψ z "tatarcık" sözcüğünden +ion ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

Karş. İngilizce canopy "cibinlik". "Sırtlıklı yatak" anlamı İngilizcede mevcut değildir.


18.08.2017
kanara

Arapça ḳannāra(t) قنّارة z "mezbaha, salhane; kasap çengeli" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: al-Jawaliqi, Kitab al-Mu'arrab sf. 120, Fraenkel, Die Aram. Fremdwörter im Arabischen sf. 258, Meninski, Thesaurus sf. 3765)

kanarya

İtalyanca ve İspanyolca canario "Kanarya adalarına özgü bir kuş" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Canaria "Atlantik'te bir ada" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince insula Canaria "Köpek Adası" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince canis "köpek" sözcüğünden türetilmiştir.

kanasta

İspanyolca cañasta "1. hasır sepet, 2. bir iskambil oyunu" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Eski Yunanca kánastron κάναστρον z "hasır sepet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kánna κάννα z "kamış, kargı" sözcüğünden türetilmiştir.

kanat

Eski Türkçe kanat "kuş kanadı" sözcüğünden evrilmiştir.

kanaviçe

İtalyanca canavaccio "kenevir dokuma, çuval bezi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen cannabaceus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince cannabis "kenevir" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kánnabis κάνναβις z sözcüğünden alıntıdır.