kanalizasyon

kamyon

Fransızca camion "bir tür at arabası (14. yy), motorlu yük aracı (20. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Provansal dilinde caminar "yürümek, yol almak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Geç Latince camminus "yol" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Latinitatis sf. 2.52c) Geç Latince sözcük Kelt dillerinde bir sözcükten alıntıdır.

kan

Eski Türkçe aynı anlama gelen kān sözcüğünden evrilmiştir.

kan|mak

Eski Türkçe kan- "doymak, tatmin olmak, inanmak" fiilinden evrilmiştir.

kanaat

Arapça ḳnˁ kökünden gelen ḳanāˁa(t) قناعة z "yetinme, doygunluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaniˁa قَنِعَ z "yetindi, doydu" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

kanal

Fransızca canal veya Venedikçe canál "açık veya kapalı su yolu, ark, künk" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen canalis sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince canna "kamış, boru, su borusu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kánna κάννα z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳanē veya ḳaniyā קניא/קָנֶה z "kamış" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 1388, 1392; Rafal Rosól, Frühe semitische Lehnwörter im Griechischen sf. 45.) İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen ḳanū sözcüğü ile eş kökenlidir.

kanalizasyon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
kanalizasyon: Kanal açma, yer altında su ve lağım yolları açma. kanalize etmek [ Cumhuriyet - gazete, 1932]
Şarka mahsus bir kurnazlıkla kanalize edilmiştir

Köken

Fransızca canalisation "kanal açma, yönlendirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca canaliser "kanal açmak, yönlendirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca canal "su yolu" sözcüğünden +ise- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kanal maddesine bakınız.

Ek açıklama

Fransızca eylem adı Türkçede "kanal ağı, lağım düzeneği" anlamında nesne adı niteliği kazanmıştır.

Benzer sözcükler

kanalizatör, kanalize


30.09.2017
kanape

Fransızca canapé "1. sırtlıklı yatak, 2. bir tür sandviç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince conopeum veya canopeum "cibinlik, cibinlikli veya perdeli yatak" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca kōnōpeîon κωνωπεῖον z "cibinlik" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kōnōps κώνωψ z "tatarcık" sözcüğünden +ion ekiyle türetilmiştir.

kanara

Arapça ḳannāra(t) قنّارة z "mezbaha, salhane; kasap çengeli" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: al-Jawaliqi, Kitab al-Mu'arrab sf. 120, Fraenkel, Die Aram. Fremdwörter im Arabischen sf. 258, Meninski, Thesaurus sf. 3765)

kanarya

İtalyanca ve İspanyolca canario "Kanarya adalarına özgü bir kuş" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Canaria "Atlantik'te bir ada" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince insula Canaria "Köpek Adası" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince canis "köpek" sözcüğünden türetilmiştir.

kanasta

İspanyolca cañasta "1. hasır sepet, 2. bir iskambil oyunu" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Eski Yunanca kánastron κάναστρον z "hasır sepet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kánna κάννα z "kamış, kargı" sözcüğünden türetilmiştir.

kanat

Eski Türkçe kanat "kuş kanadı" sözcüğünden evrilmiştir.