kanal

kamutay

Türkiye Türkçesi kamu sözcüğünden Yeni Türkçe +tAy ekiyle türetilmiştir.

kamyon

Fransızca camion "bir tür at arabası (14. yy), motorlu yük aracı (20. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Provansal dilinde caminar "yürümek, yol almak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Geç Latince camminus "yol" sözcüğünden türetilmiştir. (Kaynak: Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Latinitatis sf. 2.52c) Geç Latince sözcük Kelt dillerinde bir sözcükten alıntıdır.

kan

Eski Türkçe aynı anlama gelen kān sözcüğünden evrilmiştir.

kan|mak

Eski Türkçe kan- "doymak, tatmin olmak, inanmak" fiilinden evrilmiştir.

kanaat

Arapça ḳnˁ kökünden gelen ḳanāˁa(t) قناعة z "yetinme, doygunluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaniˁa قَنِعَ z "yetindi, doydu" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

kanal
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"açık su yolu" [ Kâtip Çelebi, Tuhfetü'l-Kibâr fi Esfârü'l-Bihâr, 1656]
[Venedik'te] mezbūr yolların büyügine kanal dirler, şehri iki bölük ider [ Yirmisekiz Mehmet Çelebi, Paris Sefaretnamesi, 1721]
bu kanal didikleri etrāf ve eknāfdan cemˁ idilmiş bir nehr-i muhdisdir.

Köken

Fransızca canal veya Venedikçe canál "açık veya kapalı su yolu, ark, künk" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen canalis sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince canna "kamış, boru, su borusu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kánna κάννα z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice ḳanē veya ḳaniyā קניא/קָנֶה z "kamış" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 1388, 1392; Rafal Rosól, Frühe semitische Lehnwörter im Griechischen sf. 45.) İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen ḳanū sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Nihai kökeni bir Sami dilidir. Karş. Arapça ḳanā(t) "su kanalı, ark, boru". Eski Yunanca kanōn "kamış, cetvel" ve Latince cancellus "parmaklık" aynı Sami kaynağından alınmıştır.

Benzer sözcükler

kanal karidesi, kanal tedavisi, kanalet, televizyon kanalı


17.08.2017
kanalizasyon

Fransızca canalisation "kanal açma, yönlendirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca canaliser "kanal açmak, yönlendirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca canal "su yolu" sözcüğünden +ise- ekiyle türetilmiştir.

kanara

Arapça ḳannāra(t) قنّارة z "mezbaha, salhane; kasap çengeli" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: al-Jawaliqi, Kitab al-Mu'arrab sf. 120, Fraenkel, Die Aram. Fremdwörter im Arabischen sf. 258, Meninski, Thesaurus sf. 3765)

kanarya

İtalyanca ve İspanyolca canario "Kanarya adalarına özgü bir kuş" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Canaria "Atlantik'te bir ada" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince insula Canaria "Köpek Adası" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Latince canis "köpek" sözcüğünden türetilmiştir.

kanasta

İspanyolca cañasta "1. hasır sepet, 2. bir iskambil oyunu" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Eski Yunanca kánastron κάναστρον z "hasır sepet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kánna κάννα z "kamış, kargı" sözcüğünden türetilmiştir.

kanat

Eski Türkçe kanat "kuş kanadı" sözcüğünden evrilmiştir.