kalpak

kalleş

Farsça ḳallāş قلّاش z "sefil, rezil kişi, sefih, batakçı, düzenbaz" sözcüğünden alıntıdır.

kalori

Fransızca calorie "ısı ölçüm birimi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1833 Fr.) Fransızca sözcük Latince calor "ısı" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince calere "ısınmak, ısıtmak" fiilinden +or ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱelh₁- (*ḱel-) "sıcak, ılık" kökünden türetilmiştir.

kalorifer

Fransızca calorifère "ısıtıcı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince calor "ısı" ve Latince ferre "taşımak, getirmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

kalp1

Arapça ḳlb kökünden gelen ḳalb قلب z "yürek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Akatça aynı anlama gelen ḳablu sözcüğü ile eş kökenlidir.

kalp2

Arapça ḳlb kökünden gelen ḳalb قَلْب z "değişme, dönme, tersine çevirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳalaba قَلَبَ z "döndürdü, çevirdi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

kalpak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Pîr Mehmed b. Yusuf, Terceman, 1461 yılından önce]
ḳalabaḳ dédükleri keçe takye Çağatayca: [Nev, 1500 yılından önce]
şāh anı bil kim başı kalpaġda Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
ḳabalaḳ & ḳalpaḳ: ḳabaraḳ, börk. Capitium ex philtro [keçe külah].

Köken

Orta Türkçe kabalak "keçe külah" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kaba "keçe" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Benzer sözcükler

kalabak


14.09.2017
kalpazan

Farsça ḳalbzan قلبزن z "bozuk (tağşiş edilmiş) para basan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Arapça ḳalb قلب z "bozuk" ve Farsça zan زن z "vuran, darp eden" sözcüklerinin bileşiğidir.

kalsedon

Fransızca chalcédoine veya İngilizce chalcedony "bir tür yarı değerli kristal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen chalcedonius sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen χalkēdōn χαλκηδών z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük χalkēdōn "Anadolu'da bir kent, Kadıköy" özel adından türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kalsiyum

Yeni Latince calcium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1808 Sir Humphrey Davy, İng. kimyacı.) Latince sözcük Latince calx, calc- "kireç veya kireçtaşı (kalsiyum oksit)" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

kaltaban

Farsça kaltabān كلتبان z "pezevenk, deyyus" sözcüğünden alıntıdır.

kaltak

Orta Türkçe kaltak "1. eyer köselesi, 2. ahlaksız adam, deyyus" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe kalıt- "kaldırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.