kalita

kalifiye

Fransızca qualifié "nitelikli, yetkili" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca qualifier "nitelendirmek, nitelikli hale getirmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Geç Latince qualificare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince qualis "nitelik" ve Latince facere, fact- "yapmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

kaligrafi

Fransızca calligraphie "güzel yazı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca kalli+ καλλι z "güzel" ve Eski Yunanca grapheía γραφεία z "yazma" sözcüklerinin bileşiğidir.

kalimera

Yeni Yunanca kali méra καλη μέρα z "günaydın, iyi günler (selam sözü)" deyiminden alıntıdır. Yunanca deyim Yeni Yunanca kalós, kali καλός, καλη z "iyi, güzel" ve Yeni Yunanca méra μέρα z "gün" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ʰēméra ἡμέρα z sözcüğünden evrilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₂eh₃mr̥ (*āmr̥) biçiminden evrilmiştir. )

kalipso

İngilizce calypso "Jamaika kökenli bir dans" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Jamaika İngilizcesinde kaiso "haydi, yürü! (ünlem)" sözcüğünden türetilmiştir.

kalistenik

İngilizce callisthenic(s) "beden güzelliği için hafif egzersiz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca kalli+ καλλι z "güzel" ve Eski Yunanca sthénos σθένος z "güç" sözcüklerinin bileşiğidir.

kalita
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant, 1487]

Köken

İtalyanca galiotta "çektiri cinsinden bir tür kürekli savaş gemisi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca galea "bir tür tekne" sözcüğünün küçültme halidir.

Daha fazla bilgi için kalyon maddesine bakınız.


24.08.2012
kalite

Fransızca qualité "nitelik, özellikle iyi nitelik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince qualitas "«nasıllık», nitelik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince qualis "nasıl (soru sözcüğü)" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷi- "ne?" biçiminden evrilmiştir.

kalk(o)+

Fransızca calco+ veya İngilizce chalco+ "[bileşik adlarda] bakır" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca χalkós χαλκός z "bakır veya tunç" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Arkaik Yunanca aynı anlama gelen kakos veya kalχos sözcüğünden evrilmiştir.

kalk|mak

Orta Türkçe kalık- veya kalk- "kalkmak, yükselmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe kalı- veya kalġı- "kalkmak, özellikle şaha kalkmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Ik- ekiyle türetilmiştir.

kalkan

Eski Türkçe kalkan "siper" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kalı- "kalkmak, dikilmek" fiilinden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

kalker

Fransızca calcaire "kireçli, kireçtaşı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince calcarium "taş, kireçtaşı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince calx, calc- "1. taş, özellikle kireçtaşı (kalsiyum oksit), dama ve üçtaş gibi oyunlarda oyun taşı, 2. topuk, topuk kemiği" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca χáliks χάλιξ z "taş" sözcüğü ile eş kökenlidir.