kaleidoskop

kaldıraç

Türkiye Türkçesi kaldır- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

kaldırım

Türkiye Türkçesi kaldır- fiilinden +Im ekiyle türetilmiştir.

kale

Arapça ḳlˁ kökünden gelen ḳalˁa(t) قلعة z "hisar, kale, müstahkem yer" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kalak biçimi ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen kalakku sözcüğünden alıntıdır.

kale al|mak

Arapça ḳwl kökünden gelen ḳāl قال z "söz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāla "söyledi, dedi" fiilinden türetilmiştir.

kalebent

Arapça ḳalˁa(t) قلعة z "kale" ve Farsça band بند z "bağ, bağlı, (mec.) mahpus" sözcüklerinin bileşiğidir.

kaleidoskop
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1936]
kaleidoskop hızile gözünün önünden gelip geçen vatan izleri

Köken

Fransızca kaléidoscope veya İngilizce kaleidoscope "mercek, ayna ve renkli kırpıntılar yardımıyla güzel şekiller oluşturan bir düzenek" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1817 Brewster, İng. mucit.) Bu sözcük Eski Yunanca kalli+ καλλι z "güzel" ve Eski Yunanca eîdos εῖδος z "şekil, görüntü" ve Eski Yunanca skópos σκόπος z "gösteren" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için kaligrafi, +oid, +skop maddelerine bakınız.


29.09.2018
kalekol
kalem

Arapça ḳlm kökünden gelen ḳalam قلم z "kamış, kamış kalem" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ḳalamos קֶלֶמוס z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kálamos κάλαμος z sözcüğünden alıntıdır.

kalemkâr
kalemşor

Arapça ḳalam ve Farsça şōr شور z "iyi kullanan" sözcüklerinin bileşiğidir.

kalemtıraş

Arapça ḳalam قلم z "kalem" ve Farsça tarāş تراش z "yontan" sözcüklerinin bileşiğidir.