kalçın

kalaşnikov

Kalaşnikov "Rus silah markası" ticari markasından alıntıdır. Bu sözcük Mikhail Kalaşnikov "Rus silah mühendisi (d. 1919)" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Rusça kalaşnik "kurabiyeci" sözcüğünden türetilmiştir.

kalay

Arapça ḳalāˁī veya ḳalˁī قلاعى/قلعى z "kalay" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raṣāṣu'l-ḳalāˁī رصاص القلاعى z "Güneydoğu Asya'dan gelen iyi bir cins kalay" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Kuala "Malaya'da Asya'nın başlıca kalay yataklarına sahip olan kent, Kuala Lumpur" özel adından türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

kalbur

Arapça ġrbl kökünden gelen ġirbāl veya ġirbīl غربال/غربيل z "elek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Latince aynı anlama gelen crībrum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince cernere, crē- "seçmek, elemek" fiilinden türetilmiştir.

kalcı

Türkiye Türkçesi kal قال z "madeni eriterek ayrıştırma" sözcüğünden +cI ekiyle türetilmiştir. Türkçe sözcük Arapça ḳlw kökünden gelen ḳaly قلى z "yakma, kızartma" sözcüğünden alıntıdır.

kalça

Türkiye Türkçesi kaluça "taban, altlık" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi kalu sözcüğünden türetilmiştir.

kalçın
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Filippo Argenti, Regola del Parlare Turco, 1533]
chalcín: chalcietto, scappino [ Asım Ef., Kamus-ı Muhit terc., 1800]
Maveraünnehr'de χarçin derler ki bizim kalçın dediğimiz andan mehuz ve muharrefdir. Bunlar üzre mestin cevaz ve adem-i cevazı kütüb-i fıkhiyede meşruhdur.

Köken

İtalyanca calzone "yumuşak deriden uzun çizme" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca calza "ayakkabı, özellikle deri torba şeklinde ayakkabı" sözcüğünün büyütme halidir. Bu sözcük Geç Latince calcea sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Latince calceus "ayakkabı, çizme" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince calx, calc- "1. taş, 2. topuk kemiği, topuk" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kalker maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Fransızca chausses "eskiden erkeklerin giydiği uzun çorap veya yumuşak çizme", chaussure "her türlü ayak giysisi". Fransızca caleçon biçimi İtalyancadan alıntıdır.


11.10.2017
kaldera

İngilizce caldera "volkanik çöküntü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Portekizce caldeira "kazan, sıvı metal kazanı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince caldaria sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince calidus "sıcak" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

kaldır|mak

Orta Türkçe kaldur- "kaldırmak" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe kalı- "kalkmak, sıçramak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +tUr- ekiyle türetilmiştir.

kaldıraç

Türkiye Türkçesi kaldır- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

kaldırım

Türkiye Türkçesi kaldır- fiilinden +Im ekiyle türetilmiştir.

kale

Arapça ḳlˁ kökünden gelen ḳalˁa(t) قلعة z "hisar, kale, müstahkem yer" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *kalak biçimi ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen kalakku sözcüğünden alıntıdır.