kaht

kâhin

Arapça khn kökünden gelen kāhin كاهن z "gaipten haber veren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice khn kökünden gelen kāhin, kāhanā כהנא z "rahip" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice kōhen כוהן z "1. görevli, atanmış, 2. tapınak görevlisi, rahip" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Jeffery, Foreign Vocabulary of the Qur'an sf. 247) İbranice sözcük İbranice kwn kökünden gelen kūn כונ z "durmak, konmak, varolmak" fiilinden türetilmiştir. İbranice fiil Akatça aynı anlama gelen kānu sözcüğü ile eş kökenlidir.

kahir

Arapça ḳhr kökünden gelen ḳāhir قاهر z "kahreden, ezici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳahara قَهَرَ z "yendi, kahretti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kahkaha

Arapça ḳh kökünden gelen ḳahḳaha(t) قهقهة z "yüksek sesle gülme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük ḳahḳaha قهقه z "yüksek sesle güldü" fiilinin faˁfaˁa(t) vezninde murabba (dörtlü) masdarıdır.

kahpe

Arapça ḳḥb kökünden gelen ḳaḥba(t) قحبة z "fahişe" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥaba قحب z "öksürdü" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

kahraman

öz (Fa) ḳahramān قهرمان z "İran mitolojisinde Şah Tahmuras'ın Kah-tarasp tarafından tahtından mahrum edilen oğlu" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça kār-framān "iş buyuran" sözcüğünden evrilmiştir.

kaht
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
ḳaḥt ile bir şehre müzāyaḳa virmek [bir kenti kıtlıkla sıkıştırmak]

Köken

Arapça ḳḥṭ kökünden gelen ḳaḥṭ قَحْطٌ z "kuraklık, kıtlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḥaṭa "kuraklık yaptı, yağmadı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

Ek açıklama

Güncel dilde sadece kahtı rical "devlet adamı kıtlığı" deyiminde.

Benzer sözcükler

kahtı rical

Bu maddeye gönderenler

kıt (gıdım gıdım)


21.09.2021
kahvaltı

Türkiye Türkçesi kahve altı "kahve ile yenen hafif yemek" deyiminden evrilmiştir.

kahve

Arapça ḳhw kökünden gelen ḳahwa(t) قهوة z "1. koyu şey, özsuyu [esk.], 2. coffea arabica bitkisinin tohumlarından elde edilen içecek" sözcüğünden alıntıdır.

kâhya

Farsça kadχudā كدخدا z "ev ve çiftlik yöneticisi, kethüda" sözcüğünden alıntıdır.

kaide

Arapça ḳˁd kökünden gelen ḳāˁida(t) قاعِدة z "taban, temel, esas, ilke" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaˁada قَعَدَ z "oturdu" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

kaim

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳāˀim قائم z "duran, varolan, birinin yerine duran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "durdu" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.