kadem

kadar

Arapça ḳdr kökünden gelen ḳadar قَدَر z "nicelik, ölçü, değer" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen ḳadr sözcüğü ile eş kökenlidir.

kadastro

Fransızca cadastre "gayrımenkul ölçüm çizelgesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen catastico sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca katástiχon κατάστιχον z "sıralama, cetvel, çizelge" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca stíχos στίχος z "satır, sıra, mısra" sözcüğünden kata+ önekiyle türetilmiştir. (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca steíχō στείχω z "dizmek, dizilmek, sıralanmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *stei̯gʰ- biçiminden evrilmiştir. )

kadavra

İtalyanca cadavere "tıbbi amaçla kullanılan ceset" veya Fransızca cadavre "ceset" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen cadaver sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince cadere "düşmek, ölmek" fiilinden türetilmiştir.

kadayıf

Arapça ḳṭf kökünden gelen ḳaṭāˀif قطائف z "ince hamurdan yapılmış tatlı, baklava" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṭīfa(t) قطيفة z "hav, kırpıntı, sütün yüzeyinden alınan kaymak" sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur.

kadeh

Arapça ḳdḥ kökünden gelen ḳadaḥ قدح z "içki tası, bardak" sözcüğünden alıntıdır.

kadem
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
ol taş üzre bir ḳadem [ayak] basmış nebī

Köken

Arapça ḳdm kökünden gelen ḳadam قدم z "1. ön, öncelik, 2. adım, ayak" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için kadim maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

kademgâh, sırra kadem basmak

Bu maddeye gönderenler

kademe


04.05.2015
kademe

Arapça ḳdm kökünden gelen ḳadama(t) قدمة z "basamak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadama قدم z "adım attı, ayak bastı" fiilinin faˁala(t) vezninde ismi merresidir.

kader

Arapça ḳdr kökünden gelen ḳadar قَدَر z "1. ölçme, değer biçme, 2. ilahi kudret, alın yazısı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳadara قَدَرَ z "ölçtü, ölçüştü" fiili ile eş kökenlidir.

kadı

Arapça ḳḍy kökünden gelen ḳāḍi قاضٍ z "yargıç" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaḍā قضا z "yargıladı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kadın

Eski Türkçe ḳātūn veya χātūn "kraliçe, Hakan eşi veya kızı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Soğdca aynı anlama gelen χwatēn sözcüğünden alıntıdır.

kadırga

Orta Yunanca kátergon κάτεργον z "kürekli ve yelkenli bir tür büyük gemi, trireme" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.