kabil2

kabarcık

Eski Türkçe kabar- fiilinden Türkiye Türkçesinde +çUk ekiyle türetilmiştir.

kabare

Fransızca cabaret "küçük tiyatro, müzikli lokanta" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Holandaca cabret "odacık" sözcüğünden alıntıdır.

kâbe

Arapça kˁb kökünden gelen kaˁba(t) كَعْبَة z "Mekke'de bulunan küp şeklinde tapınak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça kaˁb كِعْب z "topuk veya aşık kemiği, oyun zarı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Arapça kaˁaba كَعَبَ z "şişti, top oldu" fiilinden türetilmiştir.

kabız

Arapça ḳābḍ قبض z "tutma, sıkma" sözcüğünden alıntıdır.

kabil1

Arapça ḳbl kökünden gelen ḳābil قابل z "alıcı, kabul eden, uygun" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabila قَبِلَ z "aldı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

kabil2
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Vankulu Mehmed Ef., Vankulu Lugati, 1592 yılından önce]
ḳabîl: Ebe ... Kefil ... Şol üç yâ dahi ziyâde olan kimselere derler ki tavâif-i muhtelifeden cemˁ olur [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
ḳabîl: Cins, zümre, menend, makule.

Köken

Arapça ḳbl kökünden gelen ḳabīl قبيل z "1. insan topluluğu, zümre, 2. alan, çeken, ebe" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabila قَبِلَ z "aldı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

Daha fazla bilgi için kabul maddesine bakınız.

Ek açıklama

Geç dönem Osmanlıcada yaygınlaşan kullanımı, "zümre, türdeş olmayan topluluk" anlamından genişlemiş görünüyor.

Benzer sözcükler

kabilinden

Bu maddeye gönderenler

kabile


10.05.2021
kabile

Arapça ḳbl kökünden gelen ḳabīla(t) قبيلة z "zümre, oymak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabila قَبِلَ z "aldı" fiilinin faˁīlā(t) vezninde sıfat dişilidir.

kabiliyet

Arapça ḳbl kökünden gelen ḳābiliyya(t) قابليّة z "uygunluk, kapasite, yetenek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳābil "kabul edici" sözcüğünün masdarıdır.

kabin

Fransızca cabine "küçük oda, gemi odası" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen caban [esk.], cabin sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Geç Latince capanna "kulübe, tek odalı ilkel konut" sözcüğünden alıntıdır.

kabine

Fransızca cabinet "1. oda, özellikle mahrem oda, 2. kralın özel dairesinde toplanan danışmanları [esk.], bakanlar kurulu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca cabine "oda" sözcüğünün küçültme halidir.

kabir

Arapça ḳbr kökünden gelen ḳabr قبر z "1. gömme, 2. çukur, mezar" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳabara قَبَرَ z "gömdü" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.