kıyafet

kıvır|mak

Orta Türkçe kıvur- "bükmek, burmak" fiilinden türetilmiştir.

kıvırcık

Türkiye Türkçesi kıvır "kırışık, buruşuk" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çUk ekiyle türetilmiştir.

kıvrak

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) kıvrak "kıvrık, kıvırcık" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe kıvur- "bükmek, buruşturmak, kıvırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

kıvran|mak

Türkiye Türkçesi kıvra- "kıvrılmak, buruşmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +In- ekiyle türetilmiştir.

kıy|mak

Eski Türkçe kıy- "(bıçak veya başka aletle) kesmek, bedensel ceza vermek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kıd- "kesmek" fiilinden evrilmiştir.

kıyafet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"görünüm" [ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
Arnaud hākiminüŋ İskender nām bir χoş-ḳıyāfet [hoş görünümlü] oğlı var idı "... giysi" [ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
kıyāfet: 1. kılık, şekl-i haricī, hey'et, suret, 2. bir adamın giydiği esvabın heyet-i umumiyesi.

Köken

Arapça ḳyf kökünden gelen ḳiyāfa(t) قيافة z "1. kılık, dış görünüm, 2. kişinin görüntüsünden hangi aile veya aşirete mensup olduğunu anlama ilmi, 3. bir kavim veya aşirete özgü giyim tarzı" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Osmanlıcada ilm-i kıyafet Fransızca physiognomie "dış görünümden psikolojik profil çıkarma bilimi" anlamında kullanılmıştır.

Benzer sözcükler

kıyafetname


04.05.2020
kıyak

Eski Türkçe kıy- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

kıyam

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳiyām قيام z "ayağa kalkma, kalkışma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "durdu, ayağa kalktı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

kıyamet

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳiyāma(t) قيامة z "1. kalkışma, 2. İslam mitolojisinde ölülerin topluca dirilmesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "ayağa kalktı, durdu" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

kıyas

Arapça ḳys kökünden gelen ḳiyās قياس z "ölçüm, karşılaştırma, benzetme yoluyla akıl yürütme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāsa قاس z "ölçtü, karşılaştırdı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

kıyı

Eski Türkçe kıdıġ "kenar" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe kıd- "kesmek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.