kıvran|mak

kıvanç

Türkiye Türkçesi kıvan- fiilinden Yeni Türkçe +(In)ç ekiyle türetilmiştir.

kıvılcım

Türkiye Türkçesi kığılça- "kıvılcımlanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil kığıl kığıl "kıvılcımlanma anlatan söz" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

kıvır|mak

Orta Türkçe kıvur- "bükmek, burmak" fiilinden türetilmiştir.

kıvırcık

Türkiye Türkçesi kıvır "kırışık, buruşuk" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çUk ekiyle türetilmiştir.

kıvrak

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) kıvrak "kıvrık, kıvırcık" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe kıvur- "bükmek, buruşturmak, kıvırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

kıvran|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
ḳıwrattı: bālaġa fi'l-fatli [fazlaca büktü ve kıvırdı] Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
kıvramak: İplik ziyade eğrimden buruşmak. Türkiye Türkçesi: [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
kıvranmak: 1. Kuvvetli bir acının etkisiyle vücudunu kıvırmak. 2. Istırap çekmek.

Köken

Türkiye Türkçesi kıvra- "kıvrılmak, buruşmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +In- ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kıvır- maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

kıvrandırmak, kıvratmak


07.05.2015
kıy|mak

Eski Türkçe kıy- "(bıçak veya başka aletle) kesmek, bedensel ceza vermek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe kıd- "kesmek" fiilinden evrilmiştir.

kıyafet

Arapça ḳyf kökünden gelen ḳiyāfa(t) قيافة z "1. kılık, dış görünüm, 2. kişinin görüntüsünden hangi aile veya aşirete mensup olduğunu anlama ilmi, 3. bir kavim veya aşirete özgü giyim tarzı" sözcüğünden alıntıdır.

kıyak

Eski Türkçe kıy- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

kıyam

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳiyām قيام z "ayağa kalkma, kalkışma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "durdu, ayağa kalktı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

kıyamet

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳiyāma(t) قيامة z "1. kalkışma, 2. İslam mitolojisinde ölülerin topluca dirilmesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "ayağa kalktı, durdu" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.