kıtlama

kıta

Arapça ḳṭˁ kökünden gelen ḳiṭˁa(t) قِطْعة z "bölük, kısım, kesim, askeri birlik, coğrafyada kıta, şiirde bölük, paragraf" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳaṭaˁa قَطَعَ z "kesti" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

kıtal

Arapça ḳtl kökünden gelen ḳitāl قِتَال z "mukatele (öldürüşme), katliam (toplu öldürme)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳatala قَتَلَ z "öldürdü" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

kıtık

Türkiye Türkçesi kırtık "kırpıntı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi kırt- veya kırp- veya kırk- fiilinden türetilmiştir.

kıtıpiyos

Yeni Yunanca kato pión κατώ πιόν z "düşük nitelikli, değersiz" deyiminden alıntıdır. Yunanca deyim Yeni Yunanca kato κατώ z "aşağı, alçak, düşük" ve Yeni Yunanca pión πιόν z "nitelik, kimlik" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Yeni Yunanca piós πιός z "kim" sözcüğünden türetilmiştir. )

kıtır

"gevrek nesne sesi, kesme sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

kıtlama
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Türkiye'de Halk Ağızlarından Derleme Sözlüğü, 1960 yılından önce]
kıtlama: 1. Azla idare etine, şekeri dişle az keserek çayla içme. 2. Isırma.

Köken

Türkiye Türkçesi kırtlama "kemirme" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük kırt "kemirme ve ısırma sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için kırt maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkiye Türkçesi kıt "az" sözcüğünden türediği veya anlamca onda etkilendiği düşünülebilir, ancak kıt sözcüğünün de onomatope kökenli olduğu akılda tutulmalıdır.


02.05.2019
kıvam

Arapça ḳwm kökünden gelen ḳiwām قوام z "bir arada durma, mukavemet, konsistans" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḳāma قام z "durdu" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

kıvan|mak

Eski Türkçe kıb "kut, saadet, baht" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)An- ekiyle türetilmiştir.

kıvanç

Türkiye Türkçesi kıvan- fiilinden Yeni Türkçe +(In)ç ekiyle türetilmiştir.

kıvılcım

Türkiye Türkçesi kığılça- "kıvılcımlanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil kığıl kığıl "kıvılcımlanma anlatan söz" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

kıvır|mak

Orta Türkçe kıvur- "bükmek, burmak" fiilinden türetilmiştir.